*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Δευτέρα, 11 Οκτωβρίου 2010

Θεοί και Δαίμονες παλεύουν στο μυαλό μας!

Στους λίγους μήνες ζωής αυτού εδώ του blog έχουμε αναφέρει πολλές φορές την επιρροή της γλώσσας στο κοινωνικό περιβάλλον αλλά και αυτήν του κοινωνικού περιβάλλοντος στη γλώσσα! Πρόκειται για μια σχέση αμφίδρομη, αμφοτεροβαρή και ταυτόχρονα αναμφισβήτητη, αφού ο καθένας μπορεί να την παρατηρήσει. Σκέφτηκα λοιπόν σε διάστημα μιας βδομάδας να καταγράφω τη λέξη ή την φράση που θα χρησιμοποιήσω περισσότερες φορές σε αυτό το χρονικό διάστημα ή που θα ακούσω περισσότερες φορές στο δρόμο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, σε συνομιλίες με άτομα που μιλάω συχνά ή όχι! Δεν φαντάζεστε τα αποτελέσματα αυτής της μικρής έρευνάς μου! Η λέξη που καταγράφηκε περισσότερες φορές ήταν η λέξη «τρέλα» και τα συνώνυμα, αντίθετα, παράγωγα ή σύνθετά της: τρελαμένος, τρελοκομείο, μουρλή κ.τ.λ. αλλά και παροιμίες ή παγιωμένες εκφράσεις, που περιείχαν τη λέξη αυτή: «η τρέλα δεν πάει στα βουνά», «από τρελό κι από μικρό μαθαίνεις την αλήθεια», «ο τρελός κουδούνια φέρει», «πράσσειν άλογα», κ.α. Ακόμα κι ένας μικρός μαθητής μου, όταν τόλμησα να κρατήσω το τμήμα πέντε λεπτά παραπάνω μου είπε: «Κυρία, ή θα σχολάσουμε ή θα με αφήσετε να πάρω τηλέφωνο το τρελοκομείο να' ρθει να με μαζέψει με σας που μπλέξαμε φέτος!" Αυτό το τελευταίο ήταν το αποκορύφωμα! Δικαιωματικά η λέξη της εβδομάδας ήταν η λέξη "τρέλα"! Πώς αντιλαμβανόμαστε την σημασία αυτής της λέξης και πώς την βλέπουμε να υπάρχει στο γύρω περιβάλλον μας και τελικά να εκφράζεται μέσω της γλώσσας; Διαβάζοντας Έριχ Φρομ το μυαλό μου κόλλησε σε ένα σημείο στο οποίο έλεγε ότι ένα πράγμα που κάνει τους ανθρώπους να διαφέρουν από τα ζώα είναι ότι οι άνθρωποι μπορούν να στηριχτούν στη λογική ενώ τα ζώα πορεύονται με βάση το ένστικτό τους. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να καταπολεμήσει όχι μόνο τον κίνδυνο να πεθάνει, να πεινάσει, να πληγωθεί, αλλά και έναν κίνδυνο που είναι ειδικά ανθρώπινος: τον κίνδυνο να καταντήσει τρελός! Η γλώσσα αποτυπώνει ξεκάθαρα αυτό που υπάρχει γύρω μας και δυστυχώς η τρέλα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, μας περισσεύει! Το κοινωνικό περιβάλλον δηλαδή δεν μας αφήνει πολλά περιθώρια να μην εκφραζόμαστε λεκτικά με τέτοιου τύπου «τρελό» λεξιλόγιο! Τα προβλήματα του κόσμου αυξάνονται, ο ελεύθερος χρόνος περιορίζεται, η κριτική σκέψη όλο και λιγοστεύει…Και πώς να μην λιγοστέψει; «Πού μυαλό;» για κριτική σκέψη; «Πού μυαλό;» για λογική σκέψη; Επίσης σύμφωνα με τον Φρομ «…οι κοινωνικές αντιθέσεις και οι παραλογισμοί που στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ανθρώπου του επέβαλαν μια «ψεύτικη ή τρελή συνείδηση»-για να δικαιολογηθεί η κυριαρχία και η αντίστοιχη υποταγή-πρέπει να εξαφανιστούν ή τουλάχιστον να περιοριστούν σε τέτοιο βαθμό, που η απολογία για το υπάρχον κοινωνικό σύστημα να μην παραλύει την ικανότητα του ανθρώπου για λογική σκέψη…» Σκέφτηκα πως δεν είναι καθόλου εύκολο να εξαφανιστούν ή να περιοριστούν οι κοινωνικοί παραλογισμοί, κύριε Φρομ, και πως τα πράγματα βαίνουν τόσο κακώς που η γλώσσα δεν τα προλαβαίνει! Δεν προλαβαίνει να τα αποτυπώσει και να τα εκφράσει όλα! Κι ίσως καλύτερα που δεν προλαβαίνει γιατί το λεξιλόγιο μας θα γέμιζε με αρνητικού περιεχομένου σημασίες! Η απάντηση που μου δώσε στην παραπάνω παρατήρησή μου ο κύριος Φρομ ήταν ότι «…ψάχνουμε να βρούμε τη λογική. Ας μην πανικοβαλλόμαστε, λοιπόν, από συναισθήματα, προσπαθώντας να αρνηθούμε και να αποφύγουμε αυτό που συμβαίνει γύρω μας! Η επίγνωση της υπάρχουσας πραγματικότητας και των εναλλακτικών λύσεων για τη βελτίωσή της βοηθάει στο λαμπικάρισμα της σκέψης», λέει ο Φρόμ και ότι «…μόνο ο μετασχηματισμός της υπάρχουσας κοινωνίας...σε μια υγιή κοινωνία, θα επιτρέψει στον άνθρωπο να χρησιμοποιήσει τη λογική…»!

*Σ.τ.Μ.: Παλεύουμε, λοιπόν, με Θεούς και Δαίμονες να σώσουμε εκτός από το τομάρι μας και το μυαλό μας! Γιατί δεν θέλει και πολύ! Ένα κλικ είναι όλα!          

Δεν υπάρχουν σχόλια: