*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Πέμπτη, 30 Σεπτεμβρίου 2010

Όσο υπάρχουν άνθρωποι...

Μια και οι τελευταίες αναρτήσεις είχαν να κάνουν με μεταφραστικά ζητήματα, όπως η ποιότητα της μετάφρασης, η «ταχύτητα» της μετάφρασης, η εκτίμηση που τρέφει ο κόσμος για την μετάφραση κ.τ.λ. είπα να μείνω στο θέμα και να βάλω στο παιχνίδι και τη μηχανική μετάφραση. Η μηχανική μετάφραση ή διαφορετικά η υποβοηθούμενη, ασφαλώς από υπολογιστές/μεταφραστικά προγράμματα, μετάφραση, εξελίσσεται εδώ και αρκετά χρόνια, με σκοπό να βοηθήσει βέβαια το έργο των μεταφραστών. Θα μπορούσε άραγε να κατασκευαστεί κάποτε ένα ηλεκτρονικό πρόγραμμα το οποίο θα μεταφράζει χωρίς να είναι η ανθρώπινη παρέμβαση αναγκαία; Γίνονται συζητήσεις επί συζητήσεων για το αν κάτι τέτοιο είναι τελικά εφικτό και ευτυχώς η ζυγαριά γέρνει προς την αρνητική απάντηση. Προς το παρόν τουλάχιστον και απ’ όσο γνωρίζω η ίδια! Όσο υπάρχουν άνθρωποι, τα μεταφραστικά μηχανάκια έρχονται δεύτερα και η ύπαρξη τους μόνο βοηθητική μπορεί να είναι. Η ύπαρξη των "καθολικών" των γλωσσών που προβάλουν πολλοί θεωρητικοί, αν και τυγχάνει πολλών αμφισβητήσεων και λογικών αντιρρήσεων, εξασφαλίζει ένα σταθερό υπόβαθρο για το σχεδιασμό συστημάτων μηχανικής μετάφρασης και είμαι σίγουρη ότι πολλά μυαλά στον κόσμο καίνε τα εγκεφαλικά τους κύτταρα προκειμένου να καταφέρουν κάτι τέτοιο. Άλλωστε, όπως αναφέρει σε ανακοινώσεις του ο ίδιος ο Halliday, ο γνωστός βρετανός γλωσσολόγος, ο οποίος εισήγαγε την Συστημική Λειτουργική Γραμματική (Systemic Functional Grammar), ένας από τους χώρους που στηρίζονται στη γραμματική των γλωσσών, εκτός από την εκπαίδευση, την κειμενογλωσσολογία και την υφολογία, είναι και η μηχανική μετάφραση. Αν και τα τελευταία χρόνια τα μοντέλα στατιστικής ανάλυσης από σώματα κειμένων χρησιμοποιούνται μάλλον περισσότερο από γραμματικούς κανόνες. Βέβαια, ο Halliday μόνο τη λέξη «κανόνας» δεν είχε στο μυαλό του όταν μιλούσε για λειτουργική γραμματική, αλλά με το συγκεκριμένο θέμα θα ασχοληθούμε αργότερα και διεξοδικότερα. Πολλές φορές με τρομάζει η ιδέα ότι υπάρχει έστω και η πιθανότητα να κατασκευαστεί κάποια στιγμή ένα πρόγραμμα που με μια απλή εγκατάσταση στον υπολογιστή μας για παράδειγμα, θα μπορεί να μεταφράζει όπως ένας ανθρώπινος νους. Καταλαγιάζω τον τρόμο μου με την σκέψη ότι η παραπάνω περίπτωση είναι τουλάχιστον πιο ελπιδοφόρα από την περίπτωση κατασκευής ενός ανθρώπινου μυαλού που θα λειτουργεί όπως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής. Οι πιθανότητες να φτιαχτεί τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο είναι οι ίδιες κατά τη γνώμη μου!  


*Σ.τ.Μ.: Μεταφραστές, δεν πρέπει να επιτρέψουμε κάτι τέτοιο! Όχι γιατί θα χάσουμε τη δουλειά μας! Έτσι κι αλλιώς μας την «κλέβουν» άλλοι! Ονόματα δεν λέμε, οικογένειες δεν θίγουμε, αλλά οι δικηγόροι ξέρουν! Κι από το να μας την κλέβουν μηχανές, ας μας την κλέβουν άνθρωποι! Δεν πρέπει να επιτρέψουμε κάτι τέτοιο, γιατί τότε θα δικαιωθούν αυτοί που σε προηγούμενη ανάρτηση έγραφα ότι υποστηρίζουν πως η μετάφραση δεν μπορεί να είναι επάγγελμα! Και απο την άλλη, δεν λέω, μας βοηθάν πολύ αυτές οι μηχανές, αλλά και λίγο παράδοση δεν βλάπτει! Έλεος με αυτούς τους υπολογιστές...

Δεν υπάρχουν σχόλια: