*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Δευτέρα, 2 Αυγούστου 2010

I'm an alien...I'm an Englishman in New York...

Καλοκαίρι και ακόμα και αυτοί που δεν είναι λάτρεις της θάλασσας μια βουτιά θα την κάνουν. Καλοκαίρι κι ακόμα κι αυτοί που δεν έχουν προγραμματίσει διακοπές, κάπου θα βρουν να απλώσουν την πετσέτα τους και να φορέσουν το μαγιό τους! Είναι η περίοδος που απαρνούμαστε οποιαδήποτε σχέση με τα ηπειρωτικά εδάφη και γινόμαστε πιο ευάλωτοι απέναντι σε κάθε τύπου νησιωτισμό. Το ίδιο συμβαίνει και με την στάση της Μεγάλης Βρετανίας, όχι μόνο τα καλοκαίρια αλλά σε όλη την πορεία της ιστορίας της. Ως χώρα, πάντα ερωτευμένη με τις ανοιχτές θάλασσες, τόσο που η ματιά της προς την υπόλοιπη Ευρώπη είναι μυωπική αλλά προς τις ακτές πέρα από τον Ατλαντικό αγέρωχη και ξεκάθαρη! Τι κι αν της έπεφτε και εξακολουθεί να της πέφτει πιο μακριά; Στις πολλά υποσχόμενες Η.Π.Α. ήταν που έβλεπε κάθε όνειρο να πραγματοποιείται. Στην ηπειρωτική Ευρώπη, αυτό που πάντα ήθελε ήταν απλώς να διατηρεί ισορροπίες. Κανείς όμως δεν φανταζόταν τότε οτι οι ΗΠΑ θα γινόταν καζάνι διαφορετικών εθνοτήτων και τόσων ανθρώπων απο κάθε γωνιά της γης που αναζητούσαν απεγνωσμένα το αμερικανικό όνειρο και η διαλογική τους ώθηση τους ανάγκαζε να κρατήσουν την μητρική τους κατά κύριο λόγο στο σπίτι τους. Η αγγλική γλώσσα ήταν αυτή που «ένωσε» αυτόχθονες Ινδιάνους, Αφρικανούς, Ολλανδούς, Γάλλους, Κινέζους, Ιάπωνες κ.α. στα εδάφη της Αμερικής. Κι αν το λαμπρό έτος 1492 άνοιξαν πανιά οι καραβέλες του Κολόμβου κι αργότερα του Βεσπούκι  για τη νέα ήπειρο, στα τέλη του 19ου αιώνα η αγγλική επιστρέφει στην Ευρώπη παραλλαγμένη ή αλλιώς εξαμερικανισμένη. Αν θεωρήσουμε ορόσημα τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας (1776) και το τέλος της δεκαετίας του 1970, διάστημα που επιτρέπει μεγάλες αλλαγές, παρατηρούμε ότι η αγγλική της Αμερικής δεν διαφέρει τελείως από την αγγλική της Μεγάλης Βρετανίας, έτσι ώστε σε καμία περίπτωση να μην μπορούμε να μιλήσουμε για άλλη γλώσσα. Ο Ατλαντικός μάλλον λειτούργησε ως κλειστός κόλπος του κατά τα άλλα αχανούς ευρωαμερικανικού συνόλου και το μεγάλο χρονικό διάστημα μάλλον δεν ήταν αρκετό για να ξεριζώσει το ευρωπαϊκό γλωσσικό υλικό. Κι όμως όλοι μπορούμε να καταλάβουμε ότι ένας αγγλόφωνος από την Αγγλία μοιάζει πολλές φορές εξωγήινος στα μάτια του αγγλόφωνου από τις ΗΠΑ, όπως λέει και το άσμα. Αντιμέτωποι με το καινούργιο περιβάλλον, τη φύση, το διαφορετικό κλίμα κ.τ.λ. οι πρώτοι άποικοι δανείζονται λέξεις από τους αυτόχθονες Ινδιάνους, ενώ στο πεδίο κυρίως της μουσικής και της λαογραφίας δανείζονται από τους Αφρικανούς. Στο πλαίσιο των πολλών μεταναστεύσεων, επιρροές υπήρξαν και από άλλες γλώσσες που έφερναν τα ανθρώπινα ρεύματα μαζί τους. Παρ’ όλα αυτά τα περισσότερα από τα φαινομενικώς πρωτότυπα χαρακτηριστικά της αγγλοαμερικανικής πηγάζουν πράγματι από την αγγλική και ένα αγγλικό αυτί τα αντιλαμβάνεται ως ιδιαίτερα στοιχεία της αγγλοαμερικανικής. Σε φωνητικό επίπεδο το μακρό ο ή το ow των λέξεων boat και know ή το κυλινδούμενο r που ακούγεται μεταξύ των φωνηέντων σε λέξεις όπως better ή latter είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά της general american που αντιπαρατίθενται στα oew και t που δείχνουν το γόητρο της Μεγάλης Βρετανίας. Σε μορφολογικό επίπεδο, παρατηρούμε διαφορές στις μετοχές αορίστου. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ χρησιμοποιούνται οι μετοχές burned και dreamed των ρημάτων burn και dream αντίστοιχα, αντί του burnt και dreamt που χρησιμοποιούνται στη Μεγάλη Βρετανία. Σε συντακτικό επίπεδο, η αγγλοαμερικανική χρησιμοποιεί περισσότερα βοηθητικά ρήματα: στην Αμερική θα λέγαμε ότι συνηθίζεται το “Do you have a pencil?” και “I wish I would have done it”, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία “Have you got a pencil?” και “I wish I had done it”. Σε λεξιλογικό επίπεδο υπάρχουν περισσότερες διαφορές και μάλιστα είναι οι διαφορές που αναγνωρίζουν πιο εύκολα οι αγγλομαθείς ανά τον κόσμο. Έχουμε και λέμε autumn (φθινόπωρο), biscuit (μπισκότο), flat (διαμέρισμα), handbag (τσάντα) και trousers (παντελόνι) στην Μεγάλη Βρετανία και αντιστοίχως fall, cookie, apartment, purse και pants στην Αμερική. Τα παραπάνω παραδείγματα δεν σημαίνουν ότι ορισμένες από τις βρετανικές λέξεις είναι άγνωστες στην Αμερική. Απλώς δεν συνηθίζονται. Αντίθετα, υπάρχουν και λέξεις που χρησιμοποιούνται στη Μεγάλη Βρετανία αλλά επινοήθηκαν στην Αμερική, όπως belittle (υποβαθμίζω), gobbledygook (πομπώδης λόγος γεμάτος λατινισμούς), lengthy (μακρός) κ.α. Κι αν, τέλος, λάβουμε υπόψή μας και το επίπεδο γραφής, στην Αγγλία θα δούμε colour και centre ενώ στην Αμερική color και center. 
    
*Σ.τ.Μ.:  Εκτός από τα αγγλικά είναι και τα ισπανικά, τα πορτογαλικά και τα γαλλικά που πέρασαν τα κύματα του Ατλαντικού και έφτασαν στην αντίπερα όχθη χωρίς να πνιγούν. Οι γλώσσες που χρειάστηκαν ναυαγοσώστη ήταν μάλλον αυτές των αυτοχθόνων της νέας ηπείρου.

Ακούστε το άσμα που σας έλεγα εδώ:http://www.youtube.com/watch?v=BMXCPANHeYM
Κι επειδή όλα είναι παραφθορές και κλεμμένα, ακούστε το αυθεντικό εδώ:http://www.youtube.com/watch?v=Izfu-OmQbco

Δεν υπάρχουν σχόλια: