*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Πέμπτη, 15 Ιουλίου 2010

Εκ παραδρομής...νοικοκυρά!


Πριν από λίγες μέρες αποφάσισα να βοηθήσω τη μαμά μου στις δουλειές του σπιτιού. Μεγάλη απόφαση! Κι αφού έκανα αρκετές, της είπα: «Τελείωσα και με το σιδέρωμα»! Δεν θα υπήρχε βέβαια λόγος να σταθούμε σε αυτή την πρόταση, αν ο σωρός των ασιδέρωτων ρούχων δίπλα μου δεν πρόδιδε ότι εγώ δεν είχα πιάσει ακόμα το σίδερο στα χέρια μου και τα γεμάτα απορία μάτια της μαμάς δεν καρφώνονταν τη μια πάνω μου και την άλλη στα ασιδέρωτα. Γρήγορα με διόρθωσα, λέγοντας: «Θέλω να πω…αρχίζω και το σιδέρωμα»! Το ίδιο βράδυ, αφού πλέον τα κολλαριστά πουκάμισα του μπαμπά κρέμονταν στην ντουλάπα, έπρεπε να αντιμετωπίσω πλέον την αϋπνία μου. Κι ενώ η ώρα περνούσε, εγώ δίσταζα να διακόψω τους δεσμούς με τον έξω κόσμο και τα μάτια μου αρνούνταν πεισματικά να κλείσουν! Τι κάνουμε σε αυτές τις περιπτώσεις; Όχι δεν βλέπουμε τηλεμάρκετινγκ, αλλά πιάνουμε ένα βιβλίο στα χέρια μας! Άρχισα να διαβάζω το «Εισαγωγή στην Ψυχανάλυση» του Φρόιντ και ξαφνικά κατάλαβα γιατί συνέβη το λάθος στην πρότασή μου το πρωί. Σύμφωνα με τις απόψεις του Φρόιντ, λοιπόν, για τη ψυχολογία των λαθών, τα λάθη που κάνει ο καθένας όταν θέλει να εκφράσει κάτι αλλά χρησιμοποιεί λάθος λέξη είτε στον προφορικό είτε στον γραπτό λόγο ή ακόμα και όταν παρακούσει, δεν έχουν καμία σχέση με τις νευρώσεις, τις οποίες ο ίδιος μελέτησε, ούτε όμως και με κάποια βλάβη π.χ. του ακουστικού αισθητηρίου οργάνου, αφού παρατηρούνται πολύ συχνά σε κάθε υγιές άτομο. Η παραδρομή της γλώσσας, η παραδρομή της πένας, το λάθος στην ανάγνωση, όταν κάποιος παρακούει κι ακόμα όταν κάποιος δυσκολεύεται να θυμηθεί π.χ. ένα όνομα, το οποίο όμως γνωρίζει πολύ καλά, μπορεί να οφείλονται σε κούραση, αδιαθεσία, διέγερση ή έλλειψη συγκέντρωσης. Για τον Φρόιντ όμως πρέπει να προχωρήσουμε παραπέρα, καθώς οι παραπάνω περιπτώσεις δεν εξηγούν όλες τις παραδρομές της γλώσσας, ειδικότερα στην περίπτωση που κάποιος λέει το αντίθετο από αυτό που θέλει να πει. Όπως στη δική μου περίπτωση με το σιδέρωμα! Πίσω από κάθε παραδρομή της γλώσσας μπορεί να ενυπάρχει ένα νόημα. Δηλαδή, το λάθος καθαυτό να παρουσιάζει ένα δικό του νόημα. Συνεχίζοντας την έρευνα των γλωσσικών παραδρομών, ο Φρόιντ, συμπεραίνει ότι υπάρχουν ολόκληρες κατηγορίες παραδρομών της γλώσσας, στις οποίες ο σκοπός, το νόημα της παραδρομής, η πρόθεση ή τάση μας γίνονται ολοφάνερα ειδικά, όπου λέγεται το αντίθετο από εκείνο το οποίο ο λέγων είχε σκοπό να πει. Ο ίδιος ο Φρόιντ παραθέτει το εξής παράδειγμα: «Ο Πρόεδρος λέει στον εναρκτήριο λόγο του «Κηρύσσω τη λήξη της συνεδρίασης» τη στιγμή που το ακροατήριο μόλις έχει καθίσει στα έδρανα. Η σημασία και ο σκοπός της παραδρομής αυτής είναι ότι ο Πρόεδρος πραγματικά θέλει να τερματίσει τη συνεδρίαση». Mάλλον δεν την πάλευε απο την βαρεμάρα και εκείνη την ώρα θα προτιμούσε να βρίσκεται κάπου αλλού. Τώρα, αντικαταστήστε το Πρόεδρος με το Μαρία και τη συνεδρίαση με το σιδέρωμα. Έτσι θα καταλάβετε γιατί ο τίτλος της σημερινής ανάρτησης είναι «Εκ παραδρομής…νοικοκυρά!»

*Σ.τ.Μ.: Το βραδινό μου πρόβλημα δεν λύθηκε. Μάλιστα, κοιμήθηκα νωρίς το πρωί. Η αϋπνία όμως με οδήγησε στη λύση του πρωινού προβλήματος της παραδρομής της γλώσσας. Κάτι είναι κι αυτό!

Δεν υπάρχουν σχόλια: