*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Τετάρτη, 30 Ιουνίου 2010

Μάτια ερμητικά ανοιχτά...

Μάτια ερμητικά ανοιχτά και καρφωμένα τη μια στην οθόνη του υπολογιστή και την άλλη στο ρολόι. Γιατί τα δευτερόλεπτα περνούν για τους υποτιτλιστές κι αν ο χρόνος είναι χρήμα, γι’ αυτούς δυστυχώς δεν πληρώνεται! Ο υποτιτλισμός είναι κι αυτός ένας είδος μετάφρασης και μάλιστα όλοι, ανεξαρτήτως ηλικίας και επαγγέλματος,  έχουμε έρθει σε επαφή με αυτού του είδους τη μετάφραση γιατί μπορεί να μην ασχολούμαστε όλοι με αυτήν, αλλά όλοι βλέπουμε την παρουσία της στην καθημερινή μας ζωή. Άλλοι περισσότερο κι άλλοι λιγότερο, βλέπουμε ταινίες και ντοκιμαντέρ. Για να μην πω για τις ξένες σειρές που τον τελευταίο καιρό έχει γίνει χαμός με την περίπτωση τους. Από την άλλη, σύμφωνα με έρευνα που διεξήχθη πριν μερικά χρόνια στη Σουηδία, ένας άνθρωπος  που διαβάζει τακτικά εφημερίδες και βιβλία ενώ ταυτόχρονα αφιερώνει και κάποιες ώρες στην τηλεόραση  δεν αντιλαμβάνεται ότι το 80% των γραπτών κειμένων που διαβάζει στη ζωή του έχει τη μορφή υποτίτλων πάνω σε μια οθόνη. Είμαι σίγουρη ότι πολλοί κατά καιρούς έχουμε γελάσει ή έχουμε κοροϊδέψει τους υπότιτλους που διαβάζουμε στο κάτω μέρος της οθόνης μας, παρακολουθώντας ξένες ταινίες, σειρές ή ντοκιμαντέρ. Κι όχι άδικα! Το άδικο στην περίπτωση των υποτιτλιστών είναι ότι με βάση την παρούσα κατάσταση στον επαγγελματικό τους κλάδο δεν μπορούν να κάνουν διαφορετικά. Σκεφτείτε και το γεγονός ότι ακόμα και σε άλλου είδους μεταφράσεις υπάρχουν «μαργαριτάρια» αλλά εκεί τις περισσότερες φορές ο αναγνώστης δεν έχει μπροστά του το πρωτότυπο για να συγκρίνει, ενώ με τους υπότιτλους ξαφνικά όλοι καταλαβαίνουμε τόσο καλά την γλώσσα που ακούμε και είμαστε σε θέση να «ψαρεύουμε λάθη». Προσωπικά δεν έχω ασχοληθεί με τον υποτιτλισμό, αλλά έχω φίλες που δουλεύουν για διάφορες εταιρείες υποτιτλισμού και είμαι σε θέση να γνωρίζω από πρώτο χέρι τις αγωνίες και την ταλαιπωρία στη δουλειά τους! Η δυσκολία του υποτιτλισμού δεν περιορίζεται μόνο στη σημασιολογική απόδοση. Έχει να κάνει και με το χρόνο. Χρειαζόμαστε πολύ περισσότερο χρόνο για να διαβάσουμε αυτό που λέγεται προφορικά. Υπότιτλοι διάρκειας μικρότερης του δευτερολέπτου δεν μπορούν να διαβαστούν ενώ όσοι ξεπερνούν τα πέντε δευτερόλεπτα δημιουργούν αλληλουχία χασμουρητών, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η ταινία είναι βαρετή. Σκεφτείτε πόσα πράγματα μπορείτε να πείτε σε 1 λεπτό. Για αυτό το λεπτό οι υποτιτλιστές παίρνουν μόλις 1 ευρώ! Η λακωνικότητα είναι ένα ακόμα στοιχείο που δυσκολεύει τη δουλειά τους και απαιτεί καλή γνώση των γλωσσών. Εννοώ, ότι εκτός των άλλων έχουν να σκεφτούν και το πώς αυτό που άκουσαν θα το συμπτύξουν, διατηρώντας το όμως πάντα συνεκτικό, ώστε να χωράει στο οθόνη μας και να βρίσκεται σε αρμονία με την εικόνα.  Διαφορετικά, το στόμα του πρωταγωνιστή θα έχει κλείσει και εμείς ακόμα θα διαβάζουμε ή διαφορετικά άλλα θα βλέπουν τα μάτια μας κι άλλα θα ακούν τ’ αφτιά μας.  Για να αντιληφθούμε τη σπουδαιότητα του επαγγέλματος ας σκεφτούμε εκτός των καθιερωμένων, ότι υπάρχει και ο υποτιτλισμός για άτομα με προβλήματα ακοής. Εκεί εκτός από τους υπότιτλους υπάρχουν και επιπρόσθετες πληροφορίες που περιγράφουν ακουστικό υλικό πέρα των διαλόγων. Σε οποιαδήποτε περίπτωση δεν πρόκειται για απλή δουλειά. Και οι υποτιτλιστές όχι μόνο δεν πληρώνονται, απαξιώνονται και ως επαγγελματίες, όταν όλο και πιο συχνά στο τέλος της ταινίας βλέπουμε το όνομα της εταιρείας και όχι του υποτιτλιστή ή όταν στο παιχνίδι βλέπουμε και πολλά πτυχία Lower. Οι επαγγελματίες υποτιτλιστές γνωρίζουν τις τεχνολογίες της δουλειάς τους κι ενημερώνονται για τις εξελίξεις, έχουν τη γνώση των ξένων γλωσσών και από τη στιγμή που επιλέγουν τον υποτιτλισμό ως επάγγελμα, παναπεί πως το αγαπούν. Γιατί αν δεν την αγαπάς δεν γίνεται να επιμένεις να κάνεις μια δουλειά για την οποία δεν πληρώνεσαι και ψάχνεις να βρεις τον εργοδότη σου ακόμα και εκτός συνόρων για να πάρεις τα λεφτά που εσύ με τη δουλειά σου έβγαλες.



Διαβάστε επίσης σχετικά άρθρα:
http://www.translatum.gr/journal/1/karam.htm
http://sarantakos.wordpress.com/2010/06/22/ypotitl/#more-2593
http://syllogosmed.blogspot.com/p/blog-page_8606.html
http://athens.indymedia.org/front.php3?lang=el&article_id=1187694

*Σ.τ.Μ.: Για τα μόνα γράμματα που περνούν στο κάτω μέρος της οθόνης μας και πρέπει να ανησυχούμε είναι όχι αυτά των υπότιτλων αλλά τα ψιλά γράμματα  εταιρειών, τραπεζών κ.τ.λ. που μας λένε προφορικά στις διαφημίσεις αυτά που θέλουν αλλά τα σημαντικά έχουν περάσει τόσο γρήγορα από τα μάτια μας και είναι τόσο μικρά, που αμφιβάλλω αν τα βλέπει κανείς. Γι’ αυτούς τους υπο-τιτλους ας ανησυχήσουμε!

1 σχόλιο:

haroula είπε...

Πραγματικά πιο εύστοχα σχόλια δε θα μπορούσες να έχεις κάνεις. Να προσθέσω ότι το 1 ευρώ το λεπτό δεν ισχύει πάντα. 'Ισως πέφτει στα 65 cents το λεπτό... Ο καθένας βγάζει τα συμπεράσματα του...