*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Δευτέρα, 14 Ιουνίου 2010

"Ποταμίσια" Αγγλικά!

Θυμάστε που πριν λίγες μέρες σας έλεγα τα παράπονά μου για τα βιβλία εκμάθησης ξένων γλωσσών; Η έρευνα αυτή εννοείται ότι συνεχίζεται και όλως τυχαίως μια φίλη βρήκε σε ένα βιβλίο επιπέδου Proficiency ένα κειμενάκι, από αυτά που λέγαμε, συμπλήρωσης κενών. Το μετέφρασα, λοιπόν, και με λίγες επιπλέον προσθήκες σας το παρουσιάζω, καθώς το θέμα του άνετα καταλαμβάνει μια θέση στο blog μας και στην Ετικέτα: Γλωσσολογικά! Οι άνθρωποι, λέει, στη Βρετανία ακόμα και σήμερα δίνουν ιδιαίτερη σημασία στην έννοια της κοινωνικής τάξης και σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα των αξιοσέβαστων Γλωσσολόγων, προκειμένου να μαντέψουν και τελικά να κατηγοριοποιήσουν τους γύρω τους στην αντίστοιχη τάξη, οι Βρετανοί δίνουν μεγαλύτερη σημασία στην προφορά, το λεγόμενο αξάν, καθώς και στην επιλογή των λέξεων παρά σε άλλα στοιχεία. Η σημασία που δίνουν στην προφορά και στον τρόπο "χρήσης" των λέξεων για την πολυπόθητη κατάταξη σε μια συγκεκριμένη κοινωνική τάξη, ξεπερνά ακόμα και την οικονομική κατάσταση, τον τρόπο ντυσίματος, διασκέδασης κ.τ.λ. Παρ’ όλα αυτά, η έρευνα έδειξε ότι η εμφάνιση μιας new style προφοράς των αγγλικών, που υιοθετήθηκε από ομιλητές όλων των τάξεων, καθιστά την κοινωνική διάκριση δύσκολη με αποτέλεσμα κανείς να μην μπορεί να «κριθεί» με βάση την εκφορά του λόγου του! Αυτός ο νέος τρόπος προφοράς, γνωστός ως «ποταμίσια αγγλικά» (Estuary English) ξεκίνησε θα λέγαμε στις περιοχές γύρω από τις εκβολές του ποταμού Τάμεση (εξ ου και η ονομασία) αλλά γρήγορα κέρδισε έδαφος σε όλο το νοτιοανατολικό κομμάτι της Βρετανίας και κυρίως, λέει ο ερευνολόγος, στα νεανικά κοινά, τα οποία έχουν όλη την διάθεση να απαλλαχτούν από κάθε είδους κοινωνική κατηγοριοποίηση. Το χαρακτηριστικότερο στοιχείο των «ποταμίσιων αγγλικών» είναι η τάση «εξασθένισης» των συμφώνων, κυρίως των l και t, έτσι ώστε η λέξη what να ακούγεται ως wha, ή η λέξη will να ακούγεται ως wiw (στο περίπου). Ενώ όσον αφορά στα φωνήεντα, δεν ακούγονται πολύ καθαρά με αποτέλεσμα λέξεις όπως full, fall και fool να ακούγονται σχεδόν ίδιες και τα νοήματα πολλές φορές να μένουν ασαφή και διφορούμενα! Γιατί, όπως και να το κάνουμε, άλλο I’ m full και άλλο I’ m fool! Όσο ασαφή είναι τα νοήματα με τα «ποταμίσια αγγλικά» άλλο τόσο ασαφής είναι και η γνώμη της βρετανικής κοινωνίας, όπου άλλοι τα καλωσορίζουν ως ένα βήμα μπροστά σε μια class-free κοινωνία και άλλοι τα θεωρούν βαριεστημένα και αδαή, με συνεχείς νύξεις στα σχολεία «να μάθουν να μιλούν σωστά τα παιδιά μας»! 

*Σ.τ.Μ.: Παπάκια, χηνάκια…τραβήξτε για την ποταμιά, να μάθουμε τα νέα, ποταμίσια αγγλικά!!!
Και δείτε ένα βιντεάκι για την προφορά: http://www.youtube.com/watch?v=QLBVKVUSP_M

2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Μετά από τρεις αποτυχημένες προσπάθειες ελπίζω να ανέβει η απάντηση αυτή…
Πολύ ενδιαφέρον αρθράκι Bery – Mary (όπως πάντα). Οι Βρετανοί αλλάζανε και τη σύνταξη στην ομιλία τους ξεφεύγοντας από τα γραμματικά πρότυπα. Μια κωμική αναπαράσταση προσφέρει ο, ασυναγώνιστος για το πνεύμα και την ειρωνεία του, Lord of Adders Black εδώ: http://www.youtube.com/watch?v=TgOvio3WRdE
Όσο για τα ποταμίσια αγγλικά, δεν είναι τίποτε άλλο παρά η μόδα του περιθωρίου που μπήκε από τα αλώνια στα σαλόνια, για να αντικαταστήσει τον ξενέρωτο, άχρωμο και άοσμο ρομαντισμό του Νόττινγκ Χίλ (με τα κακοπροφερόμενα γαλικά – βουλέι βου κουσέι αβεκ μουά μάνταμ) με την ταξικά αποπροσανατολισμένη κουλτούρα των hoods (γιο μπίατς σηέηκ για (χ)αμπ- δοσμένο βέβαια με μια δόση κρυάδας και κρατώντας τον ιδεολογικό πυρήνα, ο οποίος στα ελληνικά μεταφράζεται αρκετά πετυχημένα ως «στόχοος ειναιιι τα λεφτάαα, έτσι είπε η μαμάα, έτσι είπε κι ο μπαμπάαας»). Βλέπεις, πολλά έχουν αλλάξει από παλιά… εκεί που οι χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου ήταν ένα αξιοπερίεργο θέαμα (όχι ότι τώρα δεν είναι) και οι εξωτικοί κάτοικοί τους πολιτισμικά κατώτεροι, τώρα το πάν είναι η πολιτισμική διαλλακτικότητα, το εξωτικό είναι cool οι βραζιλιάνοι οι βραζιλιανές, το μαύρισμα κτλ… Το ίδιο ακριβώς έκαναν οι φίλοι μας οι βρετανοί με ένα άλλο είδος τουρισμού: τον ταξικό τουρισμό (slumming / class tourism)! Η μόδα αυτή της Βικτοριανής εποχής, που επανήλθε τις δεκαετίες του 1980-1990 (τυχαίο;), ήθελε τα καλομαθημένα κωλόπαιδα να περιφέρονται στις φτωχογειτονιές για να διασκεδάζουν με τους απλούς καθημερινούς ανθρώπους, ως ένα είδος κατώτερου πολιτισμού, ή για άλλους γοητευτικού αλλιώτικου κόσμου (http://www.youtube.com/watch?v=xVSQlEsRS_c).
Όταν λοιπόν τα εγωιστικά δρώντα δίποδα (που θα προσπαθήσουν να βγάλουν κέρδος ακόμα και από το σχοινί με το οποίο θα τους κρεμάσουμε- όπως έλεγε και ο θείος Βλαδήμηρος) είδαν ότι υπάρχουν φράγκα στην υπόθεση, έσπευσαν να εμπορευματοποιήσουν τη φτώχεια και την καταπίεση και να την κάνουν τρέντι. Σκισμένο παντελόνι, φθαρμένο ύφασμα, φθαρμένες λέξεις και άγιος ο θεός. Αφού μοιάζουμε με τα συμπαθή δίποδα, που δουλεύουν όλο και περισσότερο για να τα τσεπώνουμε εμείς , τότε η κοινωνία είναι αταξική. Οι μεταμοντέρνοι βορβορυγμοί πάνε και έρχονται… Οι κίνδυνοι είναι ίδιοι για όλους και δημοκρατικότατοι. Τώρα θα μου πεις: γιατί οι φτωχοί πληθαίνουν και γίνονται φτωχότεροι και οι πλούσιοι γίνονται περισσότεροι; Πω,πω τι είπες τώρα! Μήπως τελικά είσαι εχθρός της Δημοκρατίας; Απαγορεύται πρακτικα να κάνεις ερωτήσεις που δεν συμφέρουν. Σου λέει, στην εποχή μας δεν υπάρχουν συλλογικές ταυτότητες (απόδειξη το σκισμένο μου παντελόνι που το πηρα 500 ευρώ) και οι μεγάλες αφηγήσεις δεν υπάρχουν. Κι αν πεις ότι υπάρχουν πιστεύεις σε ολοκληρωτισμούς και συγκροτημένες θεωρήσεις. Και αυτές δεν υπάρχουν.. Μήπως όμως ζούμε σε μία; Μήπως απλά δεν συμφέρει τα συμπαθή δίποδα που βγάζουν κέρδη από τον ιδρώτα μας να το δούμε; Ακούω όλους να λένε ότι δεν γυρίζεις να δαγκώσεις το χέρι που σε ταΐζει. Ποιανού είναι όμως αυτό το χέρι;
Ο κόσμος έχει πειστεί ότι πρέπει να μείνει στον καναπέ, να γκρινιάζει και ναι κλαίει τη μοίρα του. Ακόμα έχει πειστεί ότι δεν μπορεί να γίνει κάτι συλλογικό και παρακαλάει για ψίχουλα… Αλλά πέστε μου αγαπητές μου μεταφράστριες: δουλεύετε για μια εταιρία βγάζετε τεράστιες μεταφράσεις σε ελάχιστο χρόνο και από αυτό βγαίνουν γενικά λεφτάκια. Τι παίρνετε εσείς και τι τα συμπαθή δίποδα που σας πληρώνουνε για να τους διαθέσετε την ικανότητά σας να μεταφράζετε;

Bery είπε...

Σ'ευχαριστούμε πολύ για τις πολύ επικοδομητικές πληροφορίες αγαπητέ ανώνυμε φίλε, που μετά απ' όλα αυτά πραγματικα θα ήθελα να γίνεις "επώνυμος". Θα συμφωνήσω απόλυτα με όσα έγραψες και θα προσθέσω, εκτός απο το οτι ο Black Adder είναι καταπληκτικός και δεν βαριέσαι όσα επεισόδια κι αν δεις, οτι συμβάλλεις στο να εκπληρώσει τον σκοπό του αυτό εδω το blog! Όσο για το τελευταίο σου σχόλιο προς τις μεταφράστριες έχεις απόλυτο δίκιο! Τα συμπαθή δίποδα κάθε άλλο παρά συμπαθή είναι! Το πες κι εσυ άλλωστε: Στόοοχος είιιναι τα λεφτάαααα...Δεν τους νοιάζει τίποτα άλλο! Και οι μεταμοντέρνοι βορβορυγμοί, ακριβώς...συνεχίζονται. Τέλος, ευχαριστούμε για τις πολύ καλές παραπομπές: Black Adder, Χατζηστεφάνου, θείος Βλαδήμηρος και βεβαίως, βεβαίως...η απόλυτη Τζούλια. Αν δεν θές, μην μας αποκαλύπτεις ποιός είσαι, αλλά να συνεχίζεις να μας αφήνεις τα πολύ όμορφα σχόλια σου!