*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Δευτέρα, 24 Μαΐου 2010

Holy Spirit...

Του Αγίου Πνεύματος...και είπα να μείνω στη μεγάλη και σημαντικότατη αυτή γιορτή της ορθοδοξίας και των απανταχού της γης πιστών(!) Όχι για να μιλήσω για άσπρα περιστέρια και για τους «ανθρώπους του πνεύματος» για τους οποίους είναι αργία, αλλά για να συνδέσω κατά μιαν έννοια τα θρησκευτικά με τα μεταφραστικά.
Η μετάφραση της Βίβλου αποτέλεσε έναν από τους βασικούς σταθμούς στην εξελικτική πορεία της μετάφρασης και ένα ακόμα σημείο στην ιστορία της, όπου το δίλημμα «κατά λέξη» ή «ελεύθερη» μετάφραση για την επίτευξη της ισοδυναμίας πραγματικά απασχόλησε την εποχή εκείνη, καθώς αφορούσε ένα άκρως αμφιλεγόμενο ζήτημα, αυτό της μετάφρασης ενός θρησκευτικού βιβλίου. Το 384 μ.Χ. ο Πάπας Δάμασος ανέθεσε στον Άγιο Ιερώνυμο τη μετάφραση της Καινής Διαθήκης. Ο Άγιος Ιερώνυμος επηρεασμένος προφανώς από την προθετικότητα του συγκεκριμένου κειμένου καθώς και την ιδιότητα του, απαίτησε την «κατά γράμμα πιστότητα» στη μετάφραση της Αγίας Γραφής υποστηρίζοντας πως ακόμα και η σειρά των λέξεων αποτελεί «μυστήριο ιερό και απαραβίαστο». Η πρώτη μετάφραση της Βίβλου στο σύνολό της έγινε στο διάστημα 1380-1384 από το θεολόγο J. Wycliffe (1320-1384), ο οποίος υποστήριξε ότι εφόσον η Βίβλος απευθύνεται σε όλους τους ανθρώπους, θα πρέπει να διατίθεται και σε γλώσσα κατανοητή για αυτούς με αποτέλεσμα να κατηγορηθεί ως αιρετικός. Το 1408 ο J. Purvey (1354-1428) προέβη σε αναθεώρηση της μεταφρασμένης Βίβλου από τον J. Wycliffe, αποσαφηνίζοντας ότι ο στόχος της μετάφρασης της Βίβλου δεν είναι άλλος από το να γίνει αυτή κατανοητή στον απλό κόσμο, επομένως πρέπει να προσαρμοστεί στην καθημερινή του γλώσσα. Την ίδια προοπτική είχε η μετάφραση της Καινής Διαθήκης από τον λόγιο W. Tyndale (1494-1536) το 1525. Τον 16ο αιώνα εμφανίστηκαν πολλές ακόμα μεταφράσεις της Βίβλου σε διάφορες γλώσσες, ενώ ο ρόλος των μεταφράσεων αυτών ποτέ δεν έπαψε να είναι βαρύνουσας σημασίας στις πολιτικές και δογματικές διαμάχες. Σε γενικές γραμμές, οι μεταφραστές της Βίβλου κατά τον 16ο αιώνα εστίαζαν την προσοχή τους όχι μόνο στη συνεχή ροή του κειμένου και τα κατανοητά νοήματα αλλά και στην ακρίβεια, την πιστότητα της έκφρασης και το ύφος. Η «βιβλική» προσέγγιση της μετάφρασης, επηρέασε πολλούς μεταγενέστερους θεωρητικούς, σύμφωνα με τους οποίους η διατήρηση του νοήματος υπερισχύει της μορφής και η κατανόηση του μεταφράσματος προέχει της πιστότητας του ύφους.


*Σ.τ.Μ.: Του Αγίου Πνεύματος και για τους μη προνομιούχους-άπιστους είναι μια ακόμα εργάσιμη μέρα…Μακάρι κάποιος μεταφραστής της Βίβλου να είχε κάνει μια παρατυπία! Να μετέφραζε ότι «αυτή την ημέρα κανείς δεν δουλεύει, αλλά προσεύχεται σε παραλίες και κοινωνεί φραπέδες...» Βοήθειά μας!

Δεν υπάρχουν σχόλια: