*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Κυριακή, 23 Μαΐου 2010

Γλώσσες Φαντάσματα!

Σύμφωνα με τον Άτλαντα των Γλωσσών που Απειλούνται με Εξαφάνιση της UNESCO, οι μισές από τις 6.000 γλώσσες που ομιλούνται ανά τον κόσμο κινδυνεύουν ή βρίσκονται υπό εξαφάνιση, ενώ ορισμένοι Γλωσσολόγοι υποστηρίζουν ότι κάθε 2 βδομάδες εξαφανίζεται μια γλώσσα σε κάποιο σημείο του πλανήτη μας. Κι όταν λέμε εξαφανίζονται γλώσσες, προφανώς και εννοούμε  τις ελάσσονες, μειονοτικές ή περιφερειακές γλώσσες, αυτές δηλαδή που βρίσκονται υπό την πίεση των μειζόνων, ισχυρών ή εθνικών γλωσσών.
Λέγεται ότι η άφιξη των Πορτογάλων στη Βραζιλία, οδήγησε στην εξαφάνιση του 75% των γλωσσών που ομιλούνταν στη χώρα. Και στο έργο του βραζιλιάνου συγγραφέα Αφόνσο Ενρίκες δε Λίμα Μπαρέτο, με τίτλο «Το θλιβερό τέλος του Πολύκαρπου Κουαρέσμα», ο ήρωας του βιβλίου Πολύκαρπος, πιέζει το Κοινοβούλιο να επιβάλει ως επίσημη τη γλώσσα των ιθαγενών Τουπί, που την θεωρεί ανώτερη από την αποικιοκρατική πορτογαλική.
Όταν οι ηλικιωμένοι ελληνόφωνοι της νότιας Ιταλίας στις αρχές της δεκαετίας του '80 απέφευγαν να μιλάνε τη γλώσσα τους στα εγγόνια τους, γιατί τη θεωρούσαν ανασταλτική για την πρόοδο τους, έλειπε από τη γλωσσική τους ομάδα η αναγκαία θεσμοθέτηση που θα μπορούσε να καταστήσει αυτονόητη τη χρήση της γλώσσας στο εσωτερικό της οικογένειας.
Από την άλλη μεριά, η έλλειψη νομικού καθεστώτος είναι σε ορισμένες περιπτώσεις προτιμότερη από την νομιμοποίηση και τον χαρακτηρισμό μιας γλώσσας ως μειονοτική. Η ουαλική γλώσσα ομιλείται από περίπου 500.000 Ουαλούς. Το βρετανικό κράτος το 1993 δημιούργησε το Συμβούλιο για την Ουαλική Γλώσσα, σώμα άσκησης γλωσσικής πολιτικής στην Ουαλία, που φέρει την ευ¬θύνη για την εφαρμογή του Νόμου για την Ουαλική Γλώσσα. Πολλοί Ουαλοί, όμως, είναι της άποψης ότι αυτός ο νόμος, ο οποίος προσδίδει στην ουα¬λική την ιδιότητα της μειονοτικής γλώσσας, περιορίζει τη χρήση της αντί να την εξαπλώνει, θεωρώντας την αυτονόητη από τη στιγμή που η ουαλική καταστεί αυτονόητη σε όλες τις καταστάσεις επικοινωνίας στο εσωτερικό της ουαλικής γλωσσικής κοινότητας.
Στην έκθεση Ευρωμωσαϊκό που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 1996, εξετάζονται οι διάφορες κοινωνικές και θεσμικές παράμετροι βάσει των οποίων παράγεται και αναπαράγεται μια γλωσσική μειονοτική ομάδα. Σημαντικό ρόλο για την παραγωγή και αναπαραγωγή μιας μειονοτικής γλώσσας παίζουν η οικογένεια, η εκπαίδευση και η ίδια η γλωσσική κοινότητα! Επομένως, θεωρείται απαραίτητη η ενίσχυση του γλωσσικού αισθήματος τόσο στην οικογένεια όσο και στην ίδια την κοινότητα, η ανάπτυξη της πολιτιστικής της αναπαραγωγής, η ενίσχυση της εκπαίδευσης και του κύρους της, η προβολή της αξίας της καθώς και η προώθηση της χρήσης της από τα μέσα ενημέρωσης. Η ευθύνη όμως για την άσκηση γλωσσικής πολιτικής βρίσκεται συνήθως στον κεντρικό κρατικό μηχανισμό.
Οι μειονοτικές γλώσσες στην Ελλάδα είναι η Αρβανίτικη, η Αρωμούνικη ή (Κουτσο)Βλάχικη, η Πομακική, η ελληνική Ρομανί, η Σλαβομακεδονική και η Τουρκική. Κάποιες από αυτές χαρακτηρίστηκαν μειονοτικές και κάποιες είναι για πολλούς αόρατες ή γλώσσες-φαντάσματα! Τι να πει κανείς!;


*Σ.τ.Μ.: Συμπέρασμα; Με πολλές από τις μειονοτικές γλώσσες συμβαίνει ότι και με τα ζώα που βρίσκονται «υπό εξαφάνιση». Βρίσκονται υπό εξαφάνιση, ακριβώς επειδή κάποιοι τα κυνήγησαν μέχρι θανάτου και τα «ανάγκασαν» να εξαφανιστούν. Έτσι και πολλές γλώσσες αναγκάστηκαν να σβήσουν. Όπως υπάρχουν λαθροκυνηγοί, έτσι υπάρχουν και (λαθρο)αποικιοκράτες. Δεν είναι τυχαίο ότι οι μείζονες γλώσσες είναι και οι γλώσσες των αποικιοκρατών ενώ όσες ευρωπαϊκές χώρες δεν ενεπλάκησαν (ή δεν εμπλέκονται) στη διαδικασία της αποικιοκρατίας ταυτίζονται με την ίδια "απουσία" γλώσσας που αποδόθηκε στους ιθαγενείς κατοίκους του Νέου Κόσμου! Και στις δυο περιπτώσεις λαθροκυνηγών-(λαθρο)αποικιοκρατών όλα γίνονται για λόγους εξουσίας και εκμετάλλευσης! Δυστυχώς, ότι στέκεται εμπόδιο…απλά δεν υπάρχει ή εξαφανίζεται!

1 σχόλιο:

Οποιοσδήποτε είπε...

Μιάς και μίλησες για είδη υπο εξαφάνιση, ορίστε μια ενδιαφέρουσα άποψη:

http://www.youtube.com/watch?v=7W33HRc1A6c

(O George Carlin πρέπει να είναι ο ΘΕΟΣ αν ακαι ήταν τέρμα άθεος! υπάρχει όμως και η ατάκα: "Δεν πίστευα στον Θεό μέχρι που κατάλαβα οτι εγώ είμαι ο Θεός" :P)