*Σ.τ.Μ: Σημείωμα της Μεταφράστριας

Η επιλογή του ονόματος του blog είναι ένας τρόπος απόδοσης φόρου τιμής στους αφανείς ήρωες, στους άγνωστους μεταφραστές, που πάντα μένουν στο περιθώριο. Σε αυτούς που το έργο τους συνήθως δεν λαμβάνεται σοβαρά υπόψη και το όνομά τους δεν αναφέρεται συχνά. Σε όλους αυτούς, που για πολλούς πρέπει να ξέρουν τα πάντα, αλλά για τους περισσότερους δεν κάνουν τίποτα. Είναι μια απάντηση στην ερώτηση: «Με τί ασχολείσαι; Α! Το σπούδασες;» και σε σχόλια τύπου: «Σιγά, μωρέ τη δουλειά! Ανοίγεις λεξικό, βρίσκεις λέξη, κλείνεις λεξικό». Η μετάφραση είναι πολλά παραπάνω από λεξικά και ηλεκτρονικά προγράμματα και η δουλειά του μεταφραστή δεν περιορίζεται στο τέλος μια σελίδας υπό το σύμβολο Σ.τ.Μ! Κι αν για πολλούς, οι μεταφραστές είναι «αόρατοι», εδώ συμμεριζόμαστε την άποψη του M. Serres για τους μεταφραστές, σύμφωνα με την οποία, οι μεταφραστές πρέπει να αποτελέσουν αναπόσπαστο κομμάτι της συντροφιάς των αγγέλων και να μην ξεχνούν ότι ... les pires Anges se voient; les meilleurs disparaissent…(οι χειρότεροι άγγελοι είναι ορατοί, οι καλύτεροι εξαφανίζονται). Με αυτό το blog θα εξαφανιστούμε σίγουρα, παναπεί θα γίνουμε καλύτεροι!

*Σ.τ.Μ.: Κι αν νομίζετε ότι σ’ αυτό το blog θα βρείτε μόνο Μεταφραστικά, γελιέστε! Σε αυτή την πόλη των Αγγέλων…ο Θεός είναι η Γλώσσα, την οποία και θα υμνούμε! ΕυΛόγησον!

Τετάρτη, 22 Δεκεμβρίου 2010

Οι Ασημένιες Λεύκες


Πρέπει να σκορπίσουμε τ’ άρωμα
Που κλείνουν οι ψυχές μας!
Πρέπει όλα να’ ναι τραγούδια,
Όλα φως και καλοσύνη.

Φεντερίκο Γκαρθία Λόρκα – Οι Ασημένιες Λεύκες

*Σ.τ.Μ.: Αν μη τι άλλο…είναι Χριστούγεννα!

Τετάρτη, 15 Δεκεμβρίου 2010

Once upon a time...

Για τους πιο πιστούς τα Χριστούγεννα σημαίνουν εκκλησιαστικές συναθροίσεις προς τιμή της γέννησης του Θεανθρώπου, για τα καταστήματα σημαίνουν υπερκαταναλωτισμό, για τα παιδιά σημαίνουν γλυκά και διακοπές και για τους δασκάλους σημαίνουν κλειστά σχολεία. Στο δικό μου μυαλό, οι γιορτές των Χριστουγέννων συνδέονται με δυο πράγματα: τα παραμύθια και τα μελομακάρονα. Λόγω του αντικειμένου του blog τα μελομακάρονα τ' αφήνω για τον Μαμαλάκη ή για κάθε master chef που κυκλοφορεί στην τηλεόραση και καταπιάνομαι με τα παραμύθια. Τα παραμύθια, λοιπόν, ως είδος ανήκουν στην προφορική λογοτεχνία και σε γενικές γραμμές αποτελούν μια σύντομη ιστορία, η οποία καταλήγει σε κάποιο ηθικό δίδαγμα. Άλλωστε η ίδια η λέξη «παραμύθι» προέρχεται από την αρχαιοελληνική λέξη "παραμύθιον" που σημαίνει "παραίνεση". Ίσως να δημιουργήθηκαν (λέω τώρα, χωρίς να το' χω διασταυρώσει) για να προσφέρουν παρηγοριά στους ανθρώπους μέσα από τα ηθικά διδάγματά τους, αφού η λέξη «παραμυθία» (πολύ κοντά ηχητικά στη λέξη «παραμύθι» )σημαίνει «παρηγοριά». Από την λαϊκή και προφορική παράδοση τα παραμύθια αποτυπώθηκαν σε χαρτί και έτσι περνούν από γενιά σε γενιά. Η Χιονάτη, η Σταχτοπούτα, ο Πινόκιο, τα τρία Γουρουνάκια και τόσα άλλα, είναι παραμύθια που όλοι γνωρίζουμε. Αλλά υπάρχουν σαφώς και παραμύθια που προέρχονται από συγκεκριμένες χώρες ή περιοχές και αποτελούν αναπόσπαστο κομμάτι της λαΐκής κουλτούρας. Συγγενές με το μύθο και το θρύλο, το παραμύθι ... είναι φαντασία, επινόηση, αλληγορία. Τα μαγικά δέντρα ζωντανεύουν, οι πέτρες και τα πουλιά μιλούν και οι χαρακτήρες των αόρατων βασιλείων γίνονται ήρωες στο μυαλό μικρών και μεγάλων παιδιών. Η λογική μένει έξω από τις εικονογραφημένες σελίδες και η πραγματικότητα συγχέεται με νεράιδες, ξωτικά και μεταφυσικές καταστάσεις.
Τα Χριστουγεννιάτικα παραμύθια μάλιστα έχουν άλλη γλύκα! Θυμίζουν τζάκι, κουβερτούλα και τη γιαγιά δίπλα να ψήνει κάστανα και να λέει ιστορίες.
Έψαξα να σας παρουσιάσω ένα ιδιαίτερο παραμύθι. Μέχρι την Παραμυθιά του Ν. Θεσπρωτίας ταξίδεψα για να δω αν εκτός από το όνομα έχει και τη χάρη. Δεν βρήκα κάτι χριστουγεννιάτικο και συνάμα ξεχωριστό! Αυτό που τελικά μου τράβηξε την προσοχή είναι η εξής εναλλακτική πρόταση με τίτλο "Το Πνεύμα της Πραγματικής Ανταγωνιστικότητας"! Enjoy: http://users.softlab.ece.ntua.gr/~bxb/pub2/neoview12.pdf

*Σ.τ.Μ.: Φέτος τα Χριστούγεννα βρείτε…την κόκκινη κλωστή δεμένη στην ανέμη τυλιγμένη, δώστε κλώτσο να γυρίσει, παραμύθι ν’ αρχινήσει!

Τρίτη, 14 Δεκεμβρίου 2010

Κόκκινα, κίτρινα, πράσινα, μπλε!

Μια βόλτα στην πόλη και τα μάτια μας θολώνουν. Μπερδεύονται από τα κόκκινα, κίτρινα, πράσινα, μπλε φωτάκια που στολίζουν μπαλκόνια, παράθυρα, πόρτες, πέργκολες, κολώνες κ.τ.λ. Για να μην μιλήσω για τη μανία με τους Αι Βασίληδες που σκαρφαλώνουν σε μπαλκόνια και τζάκια. Και να πω ότι η όλη ιστορία έχει κάποιο αισθητικό αποτέλεσμα; Καλά θα’ ταν! Φαντάζομαι πως το χειρότερο απ’ όλα είναι ότι τα φωτάκια αυτά λαμποκοπούν σε διάφορα χρώματα και τότε απομακρυνόμαστε ακόμα περισσότερο από το αισθητικό αποτέλεσμα! Ας συνεννοηθούν τουλάχιστον οι κάτοικοι των πολυκατοικιών ώστε να στολίζουν ομοιόμορφα! Το βλέμμα ψηλά και παντού κόκκινα, κίτρινα, πράσινα, μπλε φωτάκια, το βλέμμα χαμηλά και κόκκινα, κίτρινα, πράσινα, μπλε σταράκια! Καμία πρωτοτυπία βρε αδερφέ!
Η γλωσσική ποικιλομορφία όμως είναι εδώ για να φέρει τη διαφοροποίηση! Όλα αυτά τα χρώματα, που ακτινοβολούν τα λαμπιόνια στις ελληνικές, εν προκειμένω, γειτονιές δεν θα μπορούσαν να περιγραφούν επακριβώς από ομιλητές άλλων γλωσσών. Οι Ιταλοί έχουν τρεις λέξεις για το μπλε: celeste, azzurro και blu, ενώ στα Σουαχίλι δεν υπάρχει καμία. Γι’ αυτό και η γλώσσα δανείστηκε από τα αγγλικά το bulu. Οι αρχαίοι Ελληνες δεν είχαν λέξη για το μπλε, ενώ ακόμη και στο Μεσαίωνα δεν υπήρχε αγγλική λέξη για το πορτοκαλί.
Σήμερα, αν και ξεχωρίζουμε εκατομμύρια αποχρώσεις, είτε με γυμνό μάτι είτε μέσα από την οθόνη του υπολογιστή, το λεξιλόγιό μας ακόμη δεν έχει περιλάβει περισσότερα από τριάντα χρώματα (το κομοδινί δεν είναι χρώμα). Αυτό που σε πρώτη φάση συμβαίνει, είναι η κάθε γλώσσα αν δεν δανείζεται, να παρομοιάζει. Έτσι λέμε "το χρώμα τ' ουρανού, της θάλασσας, της άμμου" κ.τ.λ. ή έχουμε ως βάση πρώτα απ’ όλα καρπούς (βυσσινί, δαμασκηνί, λεμονί, σάπιο μήλο) ή προϊόντα της γης (χρυσαφί, ασημί, αμέθυστος, κεχριμπάρι). Αυτό όμως που σίγουρα συμβαίνει είναι ότι οι λέξεις των χρωμάτων αφομοιώνονται από τους λαούς με αυστηρή σειρά και αποτελούν έναν ιδιαίτερο τρόπο μελέτης των γλωσσών, που εκτός των άλλων τονίζουν την ομορφιά της διαφορετικότητας!


*Σ.τ.Μ.: …χωρίς λεφτά, χωρίς επιδόματα, δώρα και χριστουγεννιάτικες εξορμήσεις, μάλλον θα καταλάβουμε το πνεύμα των Χριστουγέννων από τον ακόμα πιο τσιμπημένο λογαριασμό της ΔΕΗ!
Δείτε το βιντεάκι στην αρχική σελίδα του Υπουργείου Περιβάλλοντος, το οποίο μας προτρέπει να κάνουμε οικονομία στο ρεύμα!χαχαχαχαχααχχ!:http://www.ypeka.gr/

Τετάρτη, 8 Δεκεμβρίου 2010

Σύνδρομο Ξένης Προφοράς!

Σε προηγούμενο post άφησα τον εαυτό μου να εκφραστεί ελεύθερα και μέσα από έναν στοίχο δήλωσα ότι πολλές φορές η ενασχόληση με τις γλώσσες με κάνει και Φοβάμαι! Γιατί ποτέ δεν είσαι σίγουρος, γιατί ποτέ η ενασχόληση αυτή δεν θα ολοκληρωθεί ώστε να νιώσεις την ικανοποίηση. Ευτυχώς ή δυστυχώς δεν τελειώνουν όλα μόλις πάρεις το δώρο από τη γιαγιά σου επειδή πήρες το Lower. Ίσως το post εκείνο ήταν ένας τρόπος να αντιμετωπίσω τη φοβία μου. Έτσι δεν λένε; Ο έρωτας με έρωτα περνάει και ο φόβος με φόβο αντιμετωπίζεται! Το εκμυστηρεύεσαι, το μοιράζεσαι και συνεχίζεις με περισσότερη δύναμη! Η άποψη όμως ότι η γλώσσα θέλει χρόνο και κόπο ή αλλιώς αίμα, δάκρυα κι ιδρώτα αληθεύει. Δεν γίνεται από τη μια στιγμή στην άλλη να ξέρεις, όχι άπταιστα, γιατί αυτό έτσι κι αλλιώς δεν γίνεται, αλλά να ξέρεις καλά μια γλώσσα. Δεν γίνεται να αποφασίζεις το Σαββατοκύριακο να το περάσεις αγκαλιά με το εγχειρίδιο «Οι πρώτες σου λέξεις στα κινέζικα» και τη Δευτέρα να μπορείς να κάνεις παζάρια για τη μπλούζα που θέλεις στο κινέζικο της γειτονιάς σου στη μητρική του πωλητή! Δεν γίνεται να πέφτεις για ύπνο λέγοντας «καληνύχτα» στα ελληνικά και το άλλο πρωί να ξυπνάς με το “Bon jour” στα χείλη! Ή μήπως γίνεται; Η 35χρονη Sarah Colwill από το Πλίμουθ της Βρετανίας για πολλά χρόνια βασανιζόταν από ημικρανίες, οι οποίες όμως ξεπερνούσαν την κοινή ημικρανία από την οποία ταλαιπωρούνται χιλιάδες άνθρωποι. Τελικά, διαγνώστηκε διαστολή των αιμοφόρων αγγείων του εγκεφάλου της, με αποτέλεσμα για μία εβδομάδα να μην μπορεί να κουνήσει τη μία πλευρά του σώματός της ενώ η κατάσταση έγινε ακόμη χειρότερη όταν η Sarah παρουσίασε έντονες ημικρανίες 3-4 φορές την εβδομάδα, οι οποίες οδήγησαν σε κάτι εντελώς αναπάντεχο: σταδιακά η προφορά της άρχισε να αλλάζει και να γίνεται... κινέζικη! Η Kay Russell είναι ακόμη μια περίπτωση: έπεσε για ύπνο με φοβερές ημικρανίες και όταν ξύπνησε μιλούσε αγγλικά, που είναι και η μητρική της, αλλά με γαλλική προφορά, ενώ ο Tom Paterson, ένας 39χρονος άντρας από τη Βρετανία ύστερα από ένα ατύχημα με το αυτοκίνητό του έπεσε σε κώμα, από το οποίο συνήλθε και οι γιατροί δεν πίστευαν στα μάτια τους αλλά ούτε και στα αφτιά τους! Ο Tom μιλούσε αγγλικά με πολωνική προφορά. Μεταφέρθηκε τελικά στο κέντρο Momentum, που σαν βασικό στόχο έχει την αντιμετώπιση νευρογλωσσικών προβλημάτων μετά από τραυματικές εμπειρίες και την επανένταξη των ανθρώπων στην κοινωνία, όπου οι επιστήμονες του εξήγησαν ότι πάσχει από το επονομαζόμενο Σύνδρομο της Ξένης Προφοράς (FAS-Foreign Accent Syndrome). Πρόκειται για ένα σύνδρομο το οποίο εμφανίζεται συνήθως σε άτομα που έχουν τραυματιστεί στο κεφάλι, με αποτέλεσμα να προκληθεί ζημιά στον εγκέφαλό τους και είναι σχετικά σπάνιο αφού έχουν καταγραφεί 60 περιπτώσεις σε όλο τον κόσμο με την πρώτη καταγραφή περιστατικού το 1941. Οι "ασθενείς" που πάσχουν από το εν λόγω σύνδρομο μιλούν τη μητρική τους με ξενική προφορά αλλά παρουσιάζουν και μια ευχέρεια στην εκμάθηση άλλων γλωσσών, με τις οποίες δεν είχαν ασχοληθεί ποτέ πριν τον τραυματισμό τους. Τι πράγμα είναι αυτός ο εγκέφαλος; Βέβαια, με το θέμα έχουν ασχοληθεί και οι Πύλες του Ανεξήγητου. Μπορεί όλα αυτά, λέει, να οφείλονται σε εμπειρίες κάποιας προηγούμενης ζωής!

*Σ.τ.Μ.: Μέχρι τώρα είχα πολλούς λόγους να «χτυπάω το κεφάλι μου στον τοίχο»! Τώρα μόλις βρήκα άλλον έναν...

Δείτε videos της Sarah και της Kay για να καταλάβετε περί τίνους πρόκειται!
http://www.youtube.com/watch?v=m4Z_WV_NE8Q&feature=related
http://www.youtube.com/watch?v=f-y-x88hU9Y

Κυριακή, 21 Νοεμβρίου 2010

Η λελέτζα!

Μια λέξη, την οποία οι περισσότερες γυναίκες δεν γνωρίζουν. Και ένα αρκτικόλεξο, το οποίο οι περισσότεροι άντρες χρησιμοποιούν συχνά, τουλάχιστον για ένα χρονικό διάστημα της ζωής τους. Πρόκειται για τη λέξη «λελέτζα», η οποία πήρε σάρκα και οστά από το αρκτικόλεξο Λ.Ε.Λ.Ε. Πίνοντας καφέ με έναν φίλο, ο οποίος είναι φαντάρος έμαθα κι εγώ αυτή τη λέξη και κατ’ επέκταση αυτό το αρκτικόλεξο, όταν εκείνος μου έδειξε στο κινητό του τη «λελέτζα», το συστηματάκι δηλαδή αυτό, το οποίο μετρά αντίστροφα μέχρι την ώρα της απόλυσης, μέχρι τη Λήξη Ενός Λανθασμένου Έτους. Το βρήκα ίσως το πιο, για να μην πω το μόνο, ευφυές πράγμα που μπορεί να σου προσφέρει ο στρατός, κρίνοντας εκ του ασφαλούς, αφού δεν έχω "υπηρετήσει" και έτσι μου δόθηκε η ευκαιρία να γράψω για τα αρκτικόλεξα ή ακρωνύμια, τα οποία κατά τα άλλα είχα πολύ καιρό στο μυαλό μου ως θέμα! Το αρκτικόλεξο ή ακρωνύμιο, λοιπόν, είναι ο σύντομος τρόπος γραφής που παράγεται από τα αρχικά γράμματα ή τις συλλαβές των λέξεων μιας φράσης (συνήθως ονόματα οργανισμών, σωματείων, υπηρεσιών κ.ά) και γράφεται πάντα με κεφαλαία γράμματα. Η λέξη αρκτικόλεξο προέρχεται από τη λέξη «αρκτικός» (δηλαδή αυτός που βρίσκεται στην αρχή) και τη λέξη «λέξη». Η ανάγκη εξοικονόμησης χρόνου στον τύπο αλλά και χρόνου στον προφορικό λόγο ήταν που οδήγησαν στη δημιουργία ακρωνυμίων, με αποτέλεσμα κάποια από αυτά να χρησιμοποιούνται ευρύτατα, όπως για παράδειγμα το χιλιοειπωμένο "δου σου" εκ του Δ.Σ. που σημαίνει Διοικητικό Συμβούλιο. Πολύ συχνά το αρκτικόλεξο, για λόγους εύηχης προφοράς, περιλαμβάνει εκτός από τα αρχικά γράμματα μιας συστατικής λέξης και τα φωνήεντα που ακολουθούν, όπως για παράδειγμα συμβαίνει στο ΠΡΟ.ΠΟ. Παρόλο που το ορθό είναι να χρησιμοποιείται τελεία μετά το αρχικό γράμμα κάθε λέξης ή συλλαβής, πολλές φορές για λόγους ευκολίας η τελεία παραλείπεται. Βέβαια, τα αρκτικόλεξα δεν πρέπει να συγχέονται με τις συντομογραφίες, οι οποίες είναι ουσιαστικά η γραφή λέξεων ή φράσεων σε μικρότερη-σύντομη γραφή, παραλείποντας τμήματος ή τμημάτων των λέξεων ή φράσεων χάριν συντομίας. Υπάρχουν σαφώς συντομογραφίες, οι οποίες δεν θέλουν επεξήγηση, καθώς χρησιμοποιούνται ευρέως (π.χ. – παραδείγματος χάριν, βλ. – βλέπε). Στα λεξικά και τις έντυπες εγκυκλοπαίδειες οι συντομογραφίες χρησιμοποιούνται υποχρεωτικά και συνήθως διευκρινίζονται στις πρώτες σελίδες.
Την ελληνική βάση δεδομένων, ελληνικών και ξένων ακρωνυμίων και συντομογραφιών θα βρείτε εδώ: http://www.asas.gr/

*Σ.τ.Μ.: 39 και σήμερα και φτάνουμε στη Λήξη Ενός Λανθασμένου Έτους!

Πέμπτη, 18 Νοεμβρίου 2010

Φοβάμαι!

Όσο περισσότερες γλώσσες μιλάμε,
Όλο και πιότερο ταλέντο σκορπάμε,
Και για τον κόπο που έχουμε κάνει,
Θα’ χουμε κάτι από κάπου αλλού φάει, φοβάμαι.

Samuel Butler



*Σ.τ.Μ.: Πρέπει να το παραδεχτούμε ότι ναι, υπάρχουν και στιγμές ασίγαστης ανασφάλειας και υπέρτατης αμφισβήτησης… 

Τετάρτη, 17 Νοεμβρίου 2010

Εδώ Πολυτεχνείο!

«Συντονίσου» μου είπε η Ζωή καθώς τα δωρεάν μαθήματα power plate του προπολεμικού λεωφορείου με έκαναν να χάνω την ισορροπία μου κι εγώ πιάστηκα από την πρώτη χειρολαβή που βρέθηκε μπροστά μου. «Εννοώ, άλλαξε σταθμό! Δεν πιάνει» είπε εκείνη και κατάλαβα πως άλλο προπολεμικό μέσο είχε στο μυαλό της. Το ραδιόφωνο. Την ενοχλούσε που άκουγε αυτά τα ζζζζζζζζζζζζζζζ-χιόνια τα λέμε στην τηλεόραση-που ακούγονταν στα ακουστικά του hands free που μοιραζόμασταν. Ήταν το 1895 όταν ο Γουλιέλμος Μαρκόνι κατόρθωσε να μεταδώσει ηχητικά σήματα μορς μέσω ερτζιανών κυμάτων και από τότε οι επιτυχημένες προσπάθειες πολλών άλλων ερευνητών οδήγησαν στη δημιουργία του ραδιοφώνου, όπως το γνωρίζουμε σήμερα. Με το πέρασμα των χρόνων το ραδιόφωνο απέκτησε ειδησεογραφικό, ψυχαγωγικό, διαφημιστικό, ενημερωτικό κ.τ.λ. περιεχόμενο, έγινε πειρατικό, πήρε τη μορφή τρανζίστορ και έπειτα έγινε e-radio αποδεικνύοντάς μας πως μια φωνή μπορεί να σπάσει το φράγμα του χρονοχώρου  και να αφήσει τα ερτζιανά της ίχνη στη μνήμη πολλών ανθρώπων. Τα ραδιοφωνικά κύματα εκπέμπονται από έναν πομπό και λαμβάνονται από ένα δέκτη, αφού πρώτα αποκωδικοποιηθούν από την εν λόγω συσκευή. Σκεφτείτε τώρα πόσο μοιάζει η δουλειά του ραδιοφώνου με αυτή του μεταφραστή ή και του διερμηνέα. Πομπός, δέκτης και κύματα-μηνύματα προς αποκωδικοποίηση. Όχι μόνο μοιάζει η ίδια η διαδικασία αλλά το ραδιόφωνο σκέφτομαι πως θα μπορούσε να κάνει τη φωνή του μεταφραστή ή διερμηνέα να ακουστεί κυριολεκτικά και μεταφορικά. Για παράδειγμα, πρόσφατα άκουγα σε έναν σταθμό αποσπάσματα μεταφρασμένης λογοτεχνίας ενώ μια τύπου ταυτόχρονη διερμηνεία θα μπορούσε να είναι δυνατή, αν συνδυάζαμε τηλεόραση με ραδιόφωνο ώστε η τηλεόραση να μεταδίδει μια εκπομπή στη γλώσσα των πραγματικών ομιλητών ενώ διάφοροι ραδιοφωνικοί σταθμοί να τη μεταδίδουν ταυτόχρονα σε άλλες γλώσσες. Έτσι, οι τηλεθεατές θα μπορούν να παρακολουθήσουν την εκπομπή στην αρχική γλώσσα ή να κλείσουν τον ήχο και να ακούν την εκπομπή από το ραδιόφωνο στην γλώσσα της επιλογής τους. Ουτοπία; Μπορεί! Αλλά σκεφτείτε πόσες ανάγκες θα εξυπηρετούσε κάτι τέτοιο! Το ραδιόφωνο μπορεί να βοηθήσει αλλά και να προβάλλει το έργο των μεταφραστών/διερμηνέων! Μπορούμε, λοιπόν, να κατατάξουμε το ραδιόφωνο στα μεταφραστικά εργαλεία; Γιατί όχι; Τα συστήματα φωνητικής αναγνώρισης, τα οποία χρησιμοποιούνται στη μετάφραση προσδίδοντάς της προφορική διάσταση, τα υλικά αντικείμενα αλλά και τα προϊόντα αυτών των αντικειμένων, όπως λίστες λέξεων, λεξικά, γλωσσάρια, προηγούμενες μεταφράσεις κ.τ.λ. αποτελούν αναμφισβήτητα εργαλεία στα χέρια των μεταφραστών και βοηθούν το έργο τους. Γιατί να μην εντάσσεται σε αυτά και το ραδιόφωνο; Τώρα θα μου πείτε "Εδώ έχουμε μεταφραστικά προγράμματα, υπολογιστές και βάσεις δεδομένων, να βοηθούν τη μεταφραστική διαδικασία! Τι θα μας κάνει ένα ραδιόφωνο;" Έχω να πω πως η φωνή ερεθίζει την αίσθηση της ακοής. Πολλές φωνές μαζί και η μετάδοσή τους μπορούν να γράψουν ιστορία! Εδώ Πολυτεχνείο!     



*Σ.τ.Μ.: Λοιπόν, όποιος μεταφραστής ή διερμηνέας βρίσκει ωραία αλλά και εφικτή την πρότασή μου, περιμένω ανταπόκριση ώστε να δημιουργήσουμε το πρώτο transradio!!! Επειδή δεν πρόκειται διαφορετικά να δούμε άσπρη μέρα, ούτε και να εκτιμήσει κανείς τη δουλειά μας, ας φτιάξουμε έναν ραδιοφωνικό σταθμό, όπου θα κάνουμε αυτό που αγαπάμε! Θα μεταφράζουμε on air και όποιος αντέξει! Θα κάνουμε το ραδιόφωνο ένα πραγματικό μεταφραστικό εργαλείο!!!Περιμένω...

Δείτε κι αυτό:http://www.athensvoice.gr/the-paper/article/295/%CE%B7-%C2%AB%CE%B1%CF%80%CE%BF%CE%BA%CE%AC%CE%BB%CF%85%CF%88%CE%B7%C2%BB-%CF%83%CF%84%CE%BF-%CF%81%CE%B1%CE%B4%CE%B9%CF%8C%CF%86%CF%89%CE%BD%CE%BF

Τρίτη, 9 Νοεμβρίου 2010

Ελευθερία Έκφρασης


Τη πρώτη νύχτα πλησιάζουνε
και κλέβουν ένα λουλούδι
από τον κήπο μας
και δε λέμε τίποτα.

Τη δεύτερη νύχτα δε κρύβονται πλέον
περπατούνε στα λουλούδια,
σκοτώνουν το σκυλί μας
και δε λέμε τίποτα.

Ώσπου μια μέρα
-τη πιο διάφανη απ' όλες-
μπαίνουν άνετα στο σπίτι μας
ληστεύουν το φεγγάρι μας
γιατί ξέρουνε το φόβο μας
που πνίγει τη φωνή στο λαιμό μας.

Κι επειδή δεν είπαμε τίποτα
πλέον δε μπορούμε να πούμε τίποτα 

{Από τον ιστότοπο: Περί…γραφής}

*Σ.τ.Μ: Εν μέσω εκλογών, υποψηφίων, ψήφων, ψηφοφόρων και ψηφοδελτίων, ψηφοδόχων, ψηφολεκτών και ψηφοθηρών δεν μπορούσα να γράψω τίποτα άλλο παρά να κάνω λόγο για την «Ελευθερία Έκφρασης», αυτήν του Μαγιακόφσκι αλλά και όλων μας!

Πέμπτη, 4 Νοεμβρίου 2010

Η Νέα Καλιφόρνια

Η Ντίλμα Ρουσέφ είναι η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της Βραζιλίας, η οποία με ποσοστό 55,5 % αναλαμβάνει από την 1η Ιανουαρίου του 2011 τα ινία της διακυβέρνησης της χώρας με την 8η μεγαλύτερη οικονομία στον κόσμο. Τι κι αν μεγάλωσε με γαλλικά, πιάνο και την πίστη ότι υπάρχει Θεός; Γρήγορα άλλαξε γνώμη και η αντάρτισσα Ρουσέφ, όπως την χαρακτηρίζουν όλες σχεδόν οι εφημερίδες, η οποία είχε φυλακιστεί επί δικτατορίας, τώρα καλείται να κυβερνήσει τη χώρα της σάμπας, που το 2014 θα φιλοξενήσει το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου και το 2016 τους Ολυμπιακές Αγώνες. «Θα είμαι Πρόεδρος όλων των Βραζιλιάνων, χωρίς καμία εξαίρεση», δήλωσε η νεοεκλεγείσα Ρουσέφ και τα κόκαλα του βραζιλιάνου συγγραφέα Αφόνσο Ενρίκες δε Λίμα Μπαρέτο (26 χαρακτήρες χωρίς τα κενά, το όνομά του) έτριξαν! Ο Μπαρέτο (για ευνόητους λόγους κρατάμε τους 6 χαρακτήρες) ήταν ένας συγγραφέας πολλαπλά περιθωριοποιημένος: ήταν μαύρος, φτωχός και συμπαραστάτης των φτωχών, μακριά από τα φώτα της δημοσιότητας και τους συγγραφικούς κύκλους, έζησε σε μια άκρως ρατσιστική κοινωνία, έχασε νωρίς την μητέρα του, ενώ ο πατέρας του κλείστηκε σε τρελοκομείο. Ο Μπαρέτο πέθανε αλκοολικός στα 41 του χρόνια, δεν έκανε παιδιά, δεν παντρεύτηκε, αλλά ούτε και ταξίδεψε, όπως ονειρευόταν. Τα ταξίδια του τα έκανε μόνο μέσα από τις λογοτεχνικές του περιπλανήσεις και έτσι έφτασε σε τόπους, όπως εκείνος τους φανταζόταν.  Το έργο του παρέμενε στην αφάνεια και μόλις τις τελευταίες δυο δεκαετίες θεωρείται ένας από τους πλέον σημαντικότερους συγγραφείς της Βραζιλίας. Στα χέρια μου έπεσε το έργο του «Η Νέα Καλιφόρνια», από τις Εκδόσεις των Συναδέλφων. Πρόκειται για ένα σύντομο αλλά άκρως περιεκτικό διήγημα, το οποίο σε γενικές γραμμές περιγράφει το τι μπορεί να κάνει ο άνθρωπος για να βγάλει λεφτά! Μέχρι και νεκρούς ανασταίνει, μέχρι και πεθαμένους ξεθάβει, πιστεύοντας πως με την κατάλληλη επεξεργασία οστών μπορεί να δημιουργηθεί χρυσάφι, όπως έταξε ο άγνωστος για την τοπική κοινωνία της Τουμπιακάνγκα και μετά εξαφανίστηκε! Οι κάτοικοι όμως μικροί και μεγάλοι, πλούσιοι και φτωχοί, τρελοί και λογικοί, αδίστακτοι κι αλαφροΐσκιωτοι, όλοι τους τρέξαν στο σατανικό ραντεβού στο νεκροταφείο η «Γαλήνη» προκειμένου να τραβήξουν τις «σιχαμερές σάπιες σάρκες που έζεχναν και δεν έλεγαν να ξεκολλήσουν από τα κόκαλα…και η εχθρότητα δεν άργησε να ξεσπάσει. Οι νεκροί ήταν λίγοι και δεν έφταναν να ικανοποιήσουν την πείνα των ζωντανών. Άρχισαν οι μαχαιριές, οι πιστολιές, το γροθοκόπημα...». Το πρωί το νεκροταφείο είχε περισσότερους νεκρούς απ’ όσους είχε φιλοξενήσει στα τριάντα χρόνια της ύπαρξής του.» Βέβαια, τα ηθικά διδάγματα είναι πολλά και ο αναγνώστης μπορεί να βγάλει περισσότερα συμπεράσματα από τα αναμενόμενα και να δει περισσότερες εικόνες από τις προφανείς, μέσα από τα μάτια του Μπαρέτο Έτσι, η κάθαρση μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης επιτυγχάνεται χωρίς δεύτερη κουβέντα!

*Σ.τ.Μ.: Ένα μεγάλο μπράβο στον αξιόλογο μεταφραστή Κρίτων Ηλιόπουλο στις Εκδόσεις των Συναδέλφων και … στον Μπαρέτο! Τα μπράβο στους/στις προέδρους περιττεύουν!  

Σάββατο, 30 Οκτωβρίου 2010

Σήμερα γάμος γίνεται...

Είδατε το ζευγάρι Ελβετών, που πήγε να ανανεώσει τους όρκους αγάπης και αφοσίωσης και ουσιαστικά να ξαναπαντρευτεί σε πολυτελές ξενοδοχείο στις Μαλδίβες; Αν ξέρανε και οι ίδιοι τι θα συνέβαινε, θα αφήναν τον γάμο και θα πηγαίναν για πουρνάρια, γιατί ο «παπάς» όχι μόνο δεν έδωσε ευχές στο ζευγάρι, αλλά τους αποκάλεσε γουρούνια και άπιστους. Τους είπε επίσης ότι τα παιδιά που θα γεννήσουν θα είναι μπάσταρδα γουρουνιών και ότι ο γάμος τους δεν είναι έγκυρος, γιατί ανήκουν στο είδος των ανθρώπων, που δεν μπορούν να κάνουν έγκυρο γάμο! Όλα αυτά βέβαια στα αυτιά του ανυποψίαστου και χαμογελαστού ζευγαριού ακούγονταν ως ευχές στη γλώσσα Ντιβέχι, την οποία η ίδιοι σαφώς και δεν γνώριζαν, αλλά πίστευαν πως θα δώσει μια νότα εξωτισμού σ' αυτή τη μοναδική στιγμή που πάντα ονειρεύονταν! Λέγεται μάλιστα, ότι ο άνθρωπος που πραγματοποίησε την τελετή φαινόταν να διαβάζει ένα κείμενο με τους παραδοσιακούς γαμήλιους όρκους, ενώ στην πραγματικότητα διάβαζε ένα συμβόλαιο εργασίας για τους υπαλλήλους του ξενοδοχείου, οι οποίοι συμμετείχαν στην κομπίνα! Η γλώσσα Ντιβέχι ομιλείται από περίπου 300.000 ανθρώπους και αποτελεί την επίσημη γλώσσα στη Δημοκρατία των Μαλδίβων αλλά και στο νησί Μινικόι στη γειτονική Ινδία. Έχει δεχτεί επιρροές από διάφορες άλλες γλώσσες, με σημαντικότερη την αραβική, ενώ μόλις στα τέλη του 20ου αιώνα άρχισαν να γίνονται έρευνες για τη συγκεκριμένη γλώσσα και το 1976 έγινε η μεταγραφή της στα λατινικά. Σήμερα, αν και η γλώσσα Ντιβέχι είναι επίσημη, η αγγλική χρησιμοποιείται σε πολλούς άλλους τομείς, μεταξύ άλλων στα σχολεία και σε εμπορικές-επιχειρηματικές δραστηριότητες. Πάλι καλά που υπάρχουν και οι υπάλληλοι ξενοδοχείων και παπάδες να βρίζουν τους χλιδάτους τουρίστες για να μαθαίνουμε για την τοπική γλώσσα των Μαλδίβων! Αυτή η υβριστική-γαμήλια τελετή κόστισε 1300 δολάρια στο ζευγάρι, το οποίο μετά την επιστροφή του στα πάτρια εδάφη, μάλλον θα ξεκίνησε ταχύρυθμα μαθήματα εκμάθησης «εξωτικών» γλωσσών! Η διεύθυνση πάντως του ξενοδοχείου ζήτησε συγνώμη από το ζευγάρι. Ε, βέβαια, 1300 δολάρια η τελετή και 400 δολάρια τη βραδιά η σουίτα που έμεναν, χώρια η διαφήμιση που άθελά τους έκαναν, μια συγνώμη τη δικαιούνται! Είπαν συγνώμη στο ζευγάρι, αλλά όχι «ευχαριστώ» και «γεια σας» γιατί στη γλώσσα Ντιβέχι δεν υπάρχουν ισοδύναμες λέξεις!!! Τουλάχιστον σε βρισιές είναι πλούσια γλώσσα! Αυτό αρκεί!

*Σ.τ.Μ.: Πάντα πίστευα ότι κάποιος ξέρει καλά μια γλώσσα όταν δεν την ξέρει αυτός με τον οποίο μιλάει ή όταν βρίζει κάποιον κι ο άλλος δεν το καταλαβαίνει. Δικαιώθηκα περίτρανα! 

Τετάρτη, 20 Οκτωβρίου 2010

Παροιμιώδης Βαλκανοκατάσταση!

Η παροιμία (παρά + οίμος {=δρόμος}) είναι ένα λαϊκό απόφθεγμα που αλληγορικά ή ειρωνικά εκφράζει μια εμπειρικά βεβαιωμένη κατάσταση. Είναι αυτά που ο λαός, όπως λέμε χαρακτηριστικά, αποτυπώνει, διατυπώνει και εκφράζει μέσα από την εμπειρία του. Κι όταν κάτι είναι βγαλμένο από την εμπειρία και μάλιστα από κοινή εμπειρία, μας δίνει τη δυνατότητα να εκφράσουμε κάτι πιο γλαφυρά, πιο ουσιαστικά και πιο έντονα! Και όπως οι περισσότεροι θα πιστεύαμε, η παροιμία δεν είναι το ίδιο με το γνωμικό ή την παροιμιακή έκφραση. Η διαφορά τους έγκειται στο εξής: Στην παροιμία είναι απαραίτητο, το νόημα να αποδίδεται με μια εικόνα και στη συνέχεια το περιεχόμενο της εικόνας να μεταφέρεται σε κάτι άλλο, κυριολεκτικά αυτή τη φορά. Γι’ αυτό και κάνουν πιο γλαφυρό το λόγο μας, καθώς μια εικόνα χίλιες λέξεις! Για παράδειγμα στην παροιμία "καθαρός ουρανός αστραπές δεν φοβάται" φτιάχνουμε στο μυαλό μας την εικόνα του καθαρού, γαλάζιου και χωρίς σύννεφα ουρανού, που δύσκολα θα συννεφιάσει και θα αρχίσει να αστράφτει και να βρέχει. Από την εικόνα που φτιάξαμε περνάμε στο κυριολεκτικό περιεχόμενο, σύμφωνα με το οποίο αυτός που είναι εντάξει απέναντι στον εαυτό του και τους άλλους δεν έχει να φοβηθεί τίποτα! Από την άλλη στο γνωμικό δεν υπάρχει εικόνα ή τέλος πάντων μεταφορική έννοια των λεγόμενων, ενώ στην παροιμιακή  έκφραση έχουμε έναν ονοματικό ή επιρρηματικό προσδιορισμό που ναι μεν εκφράζεται εικονικά (γι’ αυτό υπάρχει σύγχυση με την κάθε αυτή παροιμία) αλλά δεν μεταφέρεται το νόημα της σε κυριολεκτικές περιστάσεις. Το «ο καλός καλό δεν έχει» για παράδειγμα είναι ένα γνωμικό ενώ το «τα φόρτωσε στον κόκορα» είναι μια παροιμιακή έκφραση.  
Ας κρατήσουμε όμως στο προσκήνιο τις παροιμίες και ας σημειώσουμε τις ομοιότητες που υπάρχουν στα Βαλκάνια. Υπάρχει πλήθος κοινών παροιμιών, με ελάχιστες διαφοροποιήσεις, σε πολλές γλώσσες που ομιλούνται στη Χερσόνησο του Αίμου! Τα Βαλκάνια, ένα καζάνι που βράζουμε όλοι μέσα και μοιάζουμε τόσο πολύ! Ο Βούλγαρος Νικολάι Οικονόφοφ, ο οποίος μελέτησε τις παροιμίες των γλωσσών στα Βαλκάνια, διαπίστωσε, όπως ήταν φυσικό, ότι ιστορικοί και γεωγραφικοί λόγοι είναι που συνετέλεσαν στην πολιτισμική μας συγγένεια. Η βαλκανική χερσόνησος είχε πάντα το ρόλο της γέφυρας, του περάσματος. Έλληνες, Βούλγαροι, Αλβανοί, Σέρβοι, Ρουμάνοι κ.τ.λ. έζησαν επί αιώνες στα όρια του οθωμανικού κράτους. Ο Οικονόμοφ επέλεξε τις παροιμίες ως αντικείμενο έρευνας, προκειμένου να αποδείξει τη βαλκανοκατάστασή μας, ακριβώς επειδή ο τεράστιος αριθμός κοινών παροιμιών μιλάει από μόνος του για τους πνευματικούς και πολιτισμικούς δεσμούς ανάμεσα στις βαλκανικές χώρες. Η μετάφραση σε αυτή την περίπτωση έπαιξε και πάλι το ρόλο της, αφού πολλές παροιμίες περνούσαν από τη μια γλώσσα στην άλλη με κατά λέξη μετάφρασης ή με μικρές αλλαγές στις λέξεις.

*Σ.τ.Μ.: Δείτε ένα παράδειγμα: Παροιμίες που λέγεται γι' αυτούς που κοκορεύονται ή θέλουν να κοκορεύονται γι’ αυτά που έχουν ή κάνουν!

Κάθε αγελάδα το μοσχαράκι της γλύφει (Βουλγαρία)
Κάθε γύφτος το δικό του κόσκινο παινεύει (Αλβανία)
Κάθε παπάς την καμπάνα του παινεύει (Ρουμανία)
Αν δεν παινέψεις το σπίτι σου, θα πέσει να σε πλακώσει (Ελλάδα)
Ρώτησαν το μουλάρι: Ποιος είναι ο κύρης σου; Το άλογο είναι θειός μου, είπε.(Τουρκία)
Πάντρεψέ με, μάνα, μακριά, να ξέρω να παινεύομαι (Βουλγαρία)

Πέμπτη, 14 Οκτωβρίου 2010

Ένα σπίτι στη θάλασσα...


        …Στον Παράδεισο έχω σημαδέψει ένα νησί
        Απαράλλαχτο εσύ κι ένα σπίτι στη θάλασσα

        Με κρεβάτι μεγάλο και πόρτα μικρή
        Έχω ρίξει μες στ’ άπατα μιαν ηχώ
        Να κοιτάζομαι κάθε πρωί που ξυπνώ…






*Σ.τ.Μ.: Μια και πιάσαμε την ποίηση...Οδυσσέας Ελύτης - Μονόγραμμα

Τρίτη, 12 Οκτωβρίου 2010

Οικογενειακή Θαλπωρή

Από τα πρώτα post είχα εκφράσει την αγάπη μου για τον Λειβαδίτη! Και μια και η προηγούμενη ανάρτηση ήταν "τρελή" είπα να γράψω το εξής:

Ένα βράδυ πήρα απ’ το τραπέζι τα δυο μισοτελειωμένα φορέματα και τ’ ακούμπησα στον καναπέ. Η γυναίκα μου ήταν μια φτωχή μοδίστρα, το πρωί μου λέει "γιατί, μου λέει, έκανες αυτήν την ακαταστασία;", "λάθος, της λέω, ίσα ίσα που συμμάζεψα λίγο το σπίτι», «αλλά γιατί;», «μα θα ερχόταν κόσμος», της λέω, «ποιος κόσμος, μου λέει με παράπονο – αφού δεν έρχεται ποτέ κανείς», «φτωχή μου κοπέλα, είσαι τρελή, της λέω, κάθε βράδυ έρχεται πολύς κόσμος», «εδώ; σ’ εμάς;» έκανε και τα μάτια της έλαμψαν.

Από τότε άρχισε να μιλάει μόνη της τα βράδια, ώσπου τη βάλαμε στο άσυλο. Εγώ πήγα στης μητέρας μου, δε θυμάμαι πού - γριά γυναίκα ήταν βλέπεις
  κι είχε πεθάνει.  


*Σ.τ.Μ.: Η ειρωνεία είναι ότι το συγκεκριμένο ποίημα έχει τον τίτλο "Οικογενειακή Θαλπωρή"...απο τη συλλογή "Βιολέτες για μια Εποχή".

Δευτέρα, 11 Οκτωβρίου 2010

Θεοί και Δαίμονες παλεύουν στο μυαλό μας!

Στους λίγους μήνες ζωής αυτού εδώ του blog έχουμε αναφέρει πολλές φορές την επιρροή της γλώσσας στο κοινωνικό περιβάλλον αλλά και αυτήν του κοινωνικού περιβάλλοντος στη γλώσσα! Πρόκειται για μια σχέση αμφίδρομη, αμφοτεροβαρή και ταυτόχρονα αναμφισβήτητη, αφού ο καθένας μπορεί να την παρατηρήσει. Σκέφτηκα λοιπόν σε διάστημα μιας βδομάδας να καταγράφω τη λέξη ή την φράση που θα χρησιμοποιήσω περισσότερες φορές σε αυτό το χρονικό διάστημα ή που θα ακούσω περισσότερες φορές στο δρόμο, το ραδιόφωνο, την τηλεόραση, σε συνομιλίες με άτομα που μιλάω συχνά ή όχι! Δεν φαντάζεστε τα αποτελέσματα αυτής της μικρής έρευνάς μου! Η λέξη που καταγράφηκε περισσότερες φορές ήταν η λέξη «τρέλα» και τα συνώνυμα, αντίθετα, παράγωγα ή σύνθετά της: τρελαμένος, τρελοκομείο, μουρλή κ.τ.λ. αλλά και παροιμίες ή παγιωμένες εκφράσεις, που περιείχαν τη λέξη αυτή: «η τρέλα δεν πάει στα βουνά», «από τρελό κι από μικρό μαθαίνεις την αλήθεια», «ο τρελός κουδούνια φέρει», «πράσσειν άλογα», κ.α. Ακόμα κι ένας μικρός μαθητής μου, όταν τόλμησα να κρατήσω το τμήμα πέντε λεπτά παραπάνω μου είπε: «Κυρία, ή θα σχολάσουμε ή θα με αφήσετε να πάρω τηλέφωνο το τρελοκομείο να' ρθει να με μαζέψει με σας που μπλέξαμε φέτος!" Αυτό το τελευταίο ήταν το αποκορύφωμα! Δικαιωματικά η λέξη της εβδομάδας ήταν η λέξη "τρέλα"! Πώς αντιλαμβανόμαστε την σημασία αυτής της λέξης και πώς την βλέπουμε να υπάρχει στο γύρω περιβάλλον μας και τελικά να εκφράζεται μέσω της γλώσσας; Διαβάζοντας Έριχ Φρομ το μυαλό μου κόλλησε σε ένα σημείο στο οποίο έλεγε ότι ένα πράγμα που κάνει τους ανθρώπους να διαφέρουν από τα ζώα είναι ότι οι άνθρωποι μπορούν να στηριχτούν στη λογική ενώ τα ζώα πορεύονται με βάση το ένστικτό τους. Αυτό σημαίνει ότι ο άνθρωπος πρέπει να καταπολεμήσει όχι μόνο τον κίνδυνο να πεθάνει, να πεινάσει, να πληγωθεί, αλλά και έναν κίνδυνο που είναι ειδικά ανθρώπινος: τον κίνδυνο να καταντήσει τρελός! Η γλώσσα αποτυπώνει ξεκάθαρα αυτό που υπάρχει γύρω μας και δυστυχώς η τρέλα, κυριολεκτικά και μεταφορικά, μας περισσεύει! Το κοινωνικό περιβάλλον δηλαδή δεν μας αφήνει πολλά περιθώρια να μην εκφραζόμαστε λεκτικά με τέτοιου τύπου «τρελό» λεξιλόγιο! Τα προβλήματα του κόσμου αυξάνονται, ο ελεύθερος χρόνος περιορίζεται, η κριτική σκέψη όλο και λιγοστεύει…Και πώς να μην λιγοστέψει; «Πού μυαλό;» για κριτική σκέψη; «Πού μυαλό;» για λογική σκέψη; Επίσης σύμφωνα με τον Φρομ «…οι κοινωνικές αντιθέσεις και οι παραλογισμοί που στο μεγαλύτερο μέρος της ιστορίας του ανθρώπου του επέβαλαν μια «ψεύτικη ή τρελή συνείδηση»-για να δικαιολογηθεί η κυριαρχία και η αντίστοιχη υποταγή-πρέπει να εξαφανιστούν ή τουλάχιστον να περιοριστούν σε τέτοιο βαθμό, που η απολογία για το υπάρχον κοινωνικό σύστημα να μην παραλύει την ικανότητα του ανθρώπου για λογική σκέψη…» Σκέφτηκα πως δεν είναι καθόλου εύκολο να εξαφανιστούν ή να περιοριστούν οι κοινωνικοί παραλογισμοί, κύριε Φρομ, και πως τα πράγματα βαίνουν τόσο κακώς που η γλώσσα δεν τα προλαβαίνει! Δεν προλαβαίνει να τα αποτυπώσει και να τα εκφράσει όλα! Κι ίσως καλύτερα που δεν προλαβαίνει γιατί το λεξιλόγιο μας θα γέμιζε με αρνητικού περιεχομένου σημασίες! Η απάντηση που μου δώσε στην παραπάνω παρατήρησή μου ο κύριος Φρομ ήταν ότι «…ψάχνουμε να βρούμε τη λογική. Ας μην πανικοβαλλόμαστε, λοιπόν, από συναισθήματα, προσπαθώντας να αρνηθούμε και να αποφύγουμε αυτό που συμβαίνει γύρω μας! Η επίγνωση της υπάρχουσας πραγματικότητας και των εναλλακτικών λύσεων για τη βελτίωσή της βοηθάει στο λαμπικάρισμα της σκέψης», λέει ο Φρόμ και ότι «…μόνο ο μετασχηματισμός της υπάρχουσας κοινωνίας...σε μια υγιή κοινωνία, θα επιτρέψει στον άνθρωπο να χρησιμοποιήσει τη λογική…»!

*Σ.τ.Μ.: Παλεύουμε, λοιπόν, με Θεούς και Δαίμονες να σώσουμε εκτός από το τομάρι μας και το μυαλό μας! Γιατί δεν θέλει και πολύ! Ένα κλικ είναι όλα!          

Τετάρτη, 6 Οκτωβρίου 2010

Θέλω επειγόντως... Halliday!

Από την πρώτη φορά που άρχισα να διδάσκω παρατήρησα την όχι και πολύ καλή εικόνα που είχαν τα περισσότερα παιδιά για την γραμματική. Κάθε φορά που ήθελα να εξηγήσω κάποιο γραμματικό φαινόμενο και έπιανα τον παραδοσιακό μαρκαδόρο και πλησίαζα τον άσπρο πίνακα ή τώρα πια τον hi-tech μαρκαδόρο και πλησιάζω τον διαδραστικό πίνακα, είναι λες και το μυρίζονταν ότι πρόκειται να κάνουμε γραμματική. Με ένα μακρόσυρτο οχ! και με το μυαλό μάλλον έξω από την τάξη άνοιγαν το τετράδιο της γραμματικής και άραζαν στα καρεκλάκια τους. Επίσης, πολύ συχνά μου εξέφραζαν την αρνητική άποψη που έχουν για τη γλώσσα και τα αρχαία στο σχολείο, γιατί είναι "γεμάτα γραμματική", όπως χαρακτηριστικά λένε! Κάποιες φορές αντιλαμβανόμουν άμεσα τη δυσαρέσκειά τους. Κάποιες άλλες τα πράγματα ήταν καλύτερα. Αναμφισβήτητα ένιωθα ότι υπήρχαν φορές που η ώρα της γραμματικής περνούσε πιο ευχάριστα τόσο για μένα όσο και για εκείνα. Ήταν οι φορές που ένιωθα ότι έκανα καλύτερα τη δουλειά μου, γιατί θεωρούσα πως η βαρεμάρα τους ή όχι εξαρτάται αποκλειστικά από μένα γιατί έτσι κι αλλιώς αντιπαθούν την γραμματική. Μέχρι που ήρθε ο κύριος Μ.Α.Κ. Halliday (ή μάλλον εγώ έπιασα στα χέρια μου άρθρα του) να μου πει ότι το μόνο πράγμα για το οποίο μπορούμε να είμαστε σίγουροι είναι ότι τα παιδιά πραγματικά βρίσκουν ενδιαφέρουσα τη μελέτη της γλώσσας! Και πώς να μην την βρίσκουν, σκέφτηκα, αφού μετά τα τρία πρώτα χρόνια της ζωής τους και την προσπάθεια τους να μάθουν να μιλούν, έρχεται ο πρώτος γραμματισμός, η εκμάθηση της γραφής και της ανάγνωσης δηλαδή, που κάνουν τα παιδιά να αποκτούν ενσυνείδητη γνώση όσων μέχρι τότε είχαν μάθει προφορικά και εσωτερικεύσει. Φανταστείτε τώρα ότι βρίσκουν τρόπο να εκφράσουν αυτά που έχουν εσωτερικεύσει όχι μόνο στην μητρική τους αλλά και σε άλλη γλώσσα!

 Το βασικό ζήτημα το οποίο  ο M.A.K. Halliday προσπαθεί να διαλευκάνει και να δώσει απαντήσεις τίθεται υπό το ερώτημα "Για ποιο λόγο πρέπει να διδάσκεται η γραμματική" ή διαφορετικά "Για ποιό λόγο οι μαθητές-τριες είναι σημαντικό να λαμβάνουν "γνώση για τη γλώσσα" (knowledge about language), δηλαδή γνώση για τη γραμματική της γλώσσας. Την τεκμηρίωση αυτής της απάντησης ακολουθεί η απάντηση στην ερώτηση «Πώς πρέπει να διδάσκεται η γραμματική» ή «για ποια γραμματική μιλάμε», ώστε οι μαθητές-τριες να αποκτούν γλωσσική συνειδητότητα (language awareness), όπως ορίζεται διαφορετικά.

Στην προσπάθεια του να απαντήσει στο πρώτο ερώτημα έρχεται αντιμέτωπος με το ζήτημα της πρακτικής χρησιμότητας της γραμματικής και τους καθόλου πρωτοφανείς ενδοιασμούς των εκπαιδευτικών για την αρωγή της γραμματικής όχι μόνο στη σχολική αλλά και την κοινωνική ζωή των διδασκόμενων. Ο Halliday αναγνωρίζει την αναγκαιότητα διδασκαλίας χρήσιμων για την μετέπειτα ζωή των μαθητών αντικειμένων αλλά ταυτόχρονα συνειδητοποιεί πως η έννοια της χρησιμότητας ερμηνεύεται συνήθως διαφορετικά από τις εκπαιδευτικές αρχές απ' ότι από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς και τους μελετητές της γλώσσας, αντιμετωπίζοντας έτσι τον γραμματισμό σαφώς ως ένα ιδεολογικό και πολιτικό κατασκεύασμα Για να απαντήσει λοιπόν στο ερώτημα γιατί πρέπει να αποκτάται γνώση για τη γλώσσα, πρέπει να ξεκαθαρίσει πρωτίστως ότι η διδασκαλία της γραμματικής είναι πράγματι χρήσιμη.  Ως εκπαιδευτικός και μελετητής της γλώσσας παραθέτει τις δικές του εμπειρίες αλλά και αυτές συγγενικών του προσώπων (ο πατέρας του ήταν επίσης εκπαιδευτικός) για να αποδείξει πως τα εκάστοτε Υπουργεία Παιδείας και οι πολιτικοί αρχηγοί υπαγόρευαν στα σχολεία να προσφέρουν προγράμματα μαθημάτων με πρακτική αξία. Σύμφωνα με την άποψή του, η διδασκαλία και κατ’ επέκταση η γνώση της γραμματικής κάθε άλλο παρά μη χρήσιμη μπορεί να είναι. Η προσωπική του θέση είναι πως τα παιδιά πρέπει να αποκτούν γνώση για τη γλώσσα, γιατί η γνώση αυτή είναι χρήσιμη ως μέρος της γενικότερης παιδείας τους ως υπεύθυνων πολιτών. Όπως τα παιδιά μαθαίνουν για τον κύκλο του νερού ή το σύμπαν έτσι πρέπει να μαθαίνουν και για την εξέλιξη της γλώσσας, τι συμβαίνει στο λόγο σε περίπτωση ασθένειας ή τραυματισμού, τι επιτυγχάνουμε μέσω της γλώσσας, πώς μπορεί να διαφέρει η γλώσσα διαφορετικών κοινωνικών ομάδων, ποια είναι η σχέση της με άλλους τρόπους σημείωσης κ.τ.λ. έτσι ώστε να μπορούν να κατανοήσουν πως χρησιμοποιούμε τη γλώσσα ως μέλη μιας κοινωνίας. Ο Halliday υπογραμμίζει τη χρησιμότητα και συμβολή της γνώσης για τη γλώσσα στο μακροπρόθεσμο στόχο της δημιουργίας μιας πιο δίκαιης και αρμονικής κοινωνίας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι τα τρία πρώτα χρόνια της σχολικής εκπαίδευσης στηρίζονται κατά κύριο λόγο στην απόκτηση γνώσης για τη γλώσσα, όταν πλέον τα παιδιά μαθαίνουν γραφή κι ανάγνωση, αποδεικνύεται και η βραχυπρόθεσμη χρησιμότητα της γνώσης αυτής. Έτσι, ο γραμματισμός απαιτεί και παράλληλα προκαλεί σημαντική γλωσσική συνειδητότητα και η γλωσσική συνειδητότητα με τη σειρά της διαμορφώνει και διαμορφώνεται από το κοινωνικό περιβάλλον. Και πώς μπορεί κάτι από τη στιγμή που έχει τόσο άμεση εφαρμογή στο κοινωνικό περιβάλλον στο οποίο ζούμε να μην είναι χρήσιμο;  Πέρα όμως από τον αρχικό γραμματισμό, υπάρχουν κι άλλοι τομείς της εκπαίδευσης, για τους οποίους η γνώση για τη γλώσσα έχει τόσο μεγάλη σημασία, όπως είναι η συγγραφή εκθέσεων και δοκιμίων, η ανάγνωση λογοτεχνίας (με την έννοια της κατανόησης λογοτεχνικών κειμένων), η εκμάθηση ξένων γλωσσών και η μελέτη άλλων γνωστικών αντικειμένων του σχολικού προγράμματος (όπως η φυσική, τα μαθηματικά, η γεωγραφία κ.α) Άκρως ενδιαφέρον να διδάσκεις γεωγραφία για παράδειγμα και να έχεις την γραμματική σε πρώτο πλάνο!

Πέρα από όλα αυτά, κι ενώ, όπως ειπώθηκε, ο Halliday τονίζει πως οι γλωσσικές στρατηγικές και πολιτικές ιδεολογίες δεν συγκλίνουν πάντοτε με την έννοια της χρησιμότητας που εννοεί ο ίδιος, το γεγονός ότι τα παιδιά βρίσκουν συναρπαστική και προκλητική τη μελέτη της γλώσσας είναι αναμφισβήτητο. Η γραμματική που προτείνει ο Halliday στηρίζεται σε διαφορετικές αντιλήψεις από εκείνες άλλων γνωστών γλωσσολογικών ρευμάτων, όπως ο Δομισμός ή η Γενετική Μετασχηματιστική Γραμματική, όπου βασικό στοιχείο της θεωρίας τους είναι τα τυπικά στοιχεία της γλώσσας και ο συνδυασμός τους βάσει κανόνων. Αντίθετα, ο Halliday μιλάει για μια γραμματική, η οποία στηρίζεται στη κοινωνική θεώρηση της γλώσσας, σύμφωνα με την οποία η γλώσσα συνιστά σημαντική πηγή κατασκευής και ανταλλαγής νοημάτων. Σύμφωνα με τον ίδιο, οι άνθρωποι κατασκευάζουμε και ανταλλάσουμε μεταξύ μας νοήματα προκειμένου να κατανοήσουμε το περιβάλλον μας, τους γύρω μας αλλά και τον ίδιο τον εαυτό μας.

Η Συστημική Λειτουργική Γραμματική είναι μια γραμματική προσανατολισμένη στη λειτουργία των γλωσσικών στοιχείων και όχι σε τυποποιημένους κανόνες, δίνει έμφαση στη σημασία και όχι στη δομή, όπως προτείνουν άλλα γλωσσολογικά μοντέλα. Με την Συστημική Λειτουργική Γραμματική η γλώσσα ερμηνεύεται ως ένα σύστημα σημασιών, οι οποίες πραγματώνονται από τύπους και οι δομές εκλαμβάνονται ως οι πραγματώσεις αυτών των σημασιών. Ο Halliday μας προτρέπει να αφήσουμε στην άκρη ανεξήγητους πολλές φορές κανόνες που στα μάτια των παιδιών μοιάζουν όχι μόνο δύσκολοι αλλά και βαρετοί, και να ενδυναμώσουμε τη θέση της γραμματικής στο σύνολο του σχολικού προγράμματος. Νομίζω πως όλο αυτό θα ήταν ωραίο να γίνει αν αλλάζαμε τον τρόπο που βλέπουμε την εκπαιδευτική διαδικασία στο σύνολό της, όχι δηλαδή μόνο από την άποψη του πώς διδάσκεται η γραμματική αλλά λαμβάνοντας υπόψη και το ρόλο του εκπαιδευτικού. Ένας από τους σημαντικότερους ανθρώπους που έχω γνωρίσει στη ζωή μου, μου είχε πει πριν καιρό να διαβάσω τον «Δάσκαλο» του Μπρέχτ! Διαβάστε το και θα καταλάβετε τι εννοώ!

*Σ.τ.Μ.: Θεός ο Halliday! Και ο Μπρεχτ!

Πέμπτη, 30 Σεπτεμβρίου 2010

Όσο υπάρχουν άνθρωποι...

Μια και οι τελευταίες αναρτήσεις είχαν να κάνουν με μεταφραστικά ζητήματα, όπως η ποιότητα της μετάφρασης, η «ταχύτητα» της μετάφρασης, η εκτίμηση που τρέφει ο κόσμος για την μετάφραση κ.τ.λ. είπα να μείνω στο θέμα και να βάλω στο παιχνίδι και τη μηχανική μετάφραση. Η μηχανική μετάφραση ή διαφορετικά η υποβοηθούμενη, ασφαλώς από υπολογιστές/μεταφραστικά προγράμματα, μετάφραση, εξελίσσεται εδώ και αρκετά χρόνια, με σκοπό να βοηθήσει βέβαια το έργο των μεταφραστών. Θα μπορούσε άραγε να κατασκευαστεί κάποτε ένα ηλεκτρονικό πρόγραμμα το οποίο θα μεταφράζει χωρίς να είναι η ανθρώπινη παρέμβαση αναγκαία; Γίνονται συζητήσεις επί συζητήσεων για το αν κάτι τέτοιο είναι τελικά εφικτό και ευτυχώς η ζυγαριά γέρνει προς την αρνητική απάντηση. Προς το παρόν τουλάχιστον και απ’ όσο γνωρίζω η ίδια! Όσο υπάρχουν άνθρωποι, τα μεταφραστικά μηχανάκια έρχονται δεύτερα και η ύπαρξη τους μόνο βοηθητική μπορεί να είναι. Η ύπαρξη των "καθολικών" των γλωσσών που προβάλουν πολλοί θεωρητικοί, αν και τυγχάνει πολλών αμφισβητήσεων και λογικών αντιρρήσεων, εξασφαλίζει ένα σταθερό υπόβαθρο για το σχεδιασμό συστημάτων μηχανικής μετάφρασης και είμαι σίγουρη ότι πολλά μυαλά στον κόσμο καίνε τα εγκεφαλικά τους κύτταρα προκειμένου να καταφέρουν κάτι τέτοιο. Άλλωστε, όπως αναφέρει σε ανακοινώσεις του ο ίδιος ο Halliday, ο γνωστός βρετανός γλωσσολόγος, ο οποίος εισήγαγε την Συστημική Λειτουργική Γραμματική (Systemic Functional Grammar), ένας από τους χώρους που στηρίζονται στη γραμματική των γλωσσών, εκτός από την εκπαίδευση, την κειμενογλωσσολογία και την υφολογία, είναι και η μηχανική μετάφραση. Αν και τα τελευταία χρόνια τα μοντέλα στατιστικής ανάλυσης από σώματα κειμένων χρησιμοποιούνται μάλλον περισσότερο από γραμματικούς κανόνες. Βέβαια, ο Halliday μόνο τη λέξη «κανόνας» δεν είχε στο μυαλό του όταν μιλούσε για λειτουργική γραμματική, αλλά με το συγκεκριμένο θέμα θα ασχοληθούμε αργότερα και διεξοδικότερα. Πολλές φορές με τρομάζει η ιδέα ότι υπάρχει έστω και η πιθανότητα να κατασκευαστεί κάποια στιγμή ένα πρόγραμμα που με μια απλή εγκατάσταση στον υπολογιστή μας για παράδειγμα, θα μπορεί να μεταφράζει όπως ένας ανθρώπινος νους. Καταλαγιάζω τον τρόμο μου με την σκέψη ότι η παραπάνω περίπτωση είναι τουλάχιστον πιο ελπιδοφόρα από την περίπτωση κατασκευής ενός ανθρώπινου μυαλού που θα λειτουργεί όπως ένας ηλεκτρονικός υπολογιστής. Οι πιθανότητες να φτιαχτεί τόσο το πρώτο όσο και το δεύτερο είναι οι ίδιες κατά τη γνώμη μου!  


*Σ.τ.Μ.: Μεταφραστές, δεν πρέπει να επιτρέψουμε κάτι τέτοιο! Όχι γιατί θα χάσουμε τη δουλειά μας! Έτσι κι αλλιώς μας την «κλέβουν» άλλοι! Ονόματα δεν λέμε, οικογένειες δεν θίγουμε, αλλά οι δικηγόροι ξέρουν! Κι από το να μας την κλέβουν μηχανές, ας μας την κλέβουν άνθρωποι! Δεν πρέπει να επιτρέψουμε κάτι τέτοιο, γιατί τότε θα δικαιωθούν αυτοί που σε προηγούμενη ανάρτηση έγραφα ότι υποστηρίζουν πως η μετάφραση δεν μπορεί να είναι επάγγελμα! Και απο την άλλη, δεν λέω, μας βοηθάν πολύ αυτές οι μηχανές, αλλά και λίγο παράδοση δεν βλάπτει! Έλεος με αυτούς τους υπολογιστές...

Δευτέρα, 27 Σεπτεμβρίου 2010

Ποιότητα...ΑΑ!

Η ποιότητα είναι κάτι που όλοι μας θέλουμε να συνοδεύει τις όποιες δραστηριότητες της ζωής μας. Ποιότητα στα προϊόντα που καταναλώνουμε, τις σπουδές μας, τον χρόνο μας, τα ρούχα μας, ακόμα και στην πόλη ή το χωριό που ζούμε, ασχέτως αν τελικά την απολαμβάνουμε ή όχι! Γιατί για να απολαύσουμε την ποιότητα, πρέπει πρώτα να υπάρχει! Τον Ιούλιο που μας πέρασε το περιοδικό Monocle (http://www.monocle.com/) δημοσίευσε τα αποτελέσματα μιας έρευνας που διεξήγαγε προκειμένου να διαπιστώσει ποια είναι η πόλη με την καλύτερη ποιότητα ζωής παγκοσμίως. Λαμβάνοντας λοιπόν υπόψη κριτήρια όπως το κλίμα, η ύπαρξη πράσινου και δημόσιων χώρων, η ευτυχία και η υγεία των πολιτών, η ασφάλεια, η πολιτική με προοπτικές (sic!) κ.α. απεφάνθη ότι  η πρώτη θέση ανήκει στην βαυαρική πρωτεύουσα. Το Μόναχο, λοιπόν, είναι μια πόλη… ΑΑ! Δεν φαντάζεστε πόσο παραξενεύτηκα! Νόμιζα ότι η πρώτη θέση ανήκε χωρίς αμφιβολία στην Αθήνα ή την Θεσσαλονίκη ή σε οποιαδήποτε άλλη ελληνική πόλη, αφού η Ελλάδα καλύπτει με το παραπάνω όλα τα κριτήρια (sic!sic!). Όπως καταλαβαίνουμε για να διαπιστωθεί η ποιότητα πρέπει να πληρούνται κάποιες προϋποθέσεις. Ποια είναι, όμως, τα κριτήρια σύμφωνα με τα οποία μια μετάφραση είναι ποιοτική; Και τι είναι αυτό που μετράει περισσότερο; Μια «γρήγορη» ή μια ποιοτική μετάφραση; Συνήθως αυτά τα δυο είναι αντιστρόφως ανάλογα. Η ομοιογένεια και η συνέπεια ορολογίας, όταν πρόκειται κυρίως για μεταφράσεις ειδικού περιεχομένου, οι γραμματικοί κανόνες, η συνοχή και η συνεκτικότητα, οι τοπικές συμβάσεις και η μορφοποίηση του κειμένου, είναι κάποια από τα κριτήρια που πρέπει να ικανοποιούνται, έτσι ώστε να εξυπηρετείται ο σκοπός της μετάφρασης και η ίδια να χαρακτηρίζεται ποιοτική. Βέβαια, όλα τα παραπάνω αποτελούν ευθύνη του μεταφραστή. Αλλά υπάρχουν ένα σωρό μεταφραστικές υπηρεσίες, εταιρείες και γραφεία τα οποία δεν δίνουν βάση τόσο στην ποιότητα όσο στο «πότε θα την έχεις έτοιμη;». Έτσι καταλήγουμε στο γεγονός πολλές μεταφράσεις να γίνονται από μη μεταφραστές ή από μεταφραστές τύπου google!!! Πρόσφατα μάλιστα βίωσα το απόλυτο σκηνικό, όταν μια κυρία με ρώτησε αν "πουλάω" μεταφράσεις! "Τι είναι η μετάφραση για να την πουλήσω;", της απάντησα. Κι αυτό που κατάλαβε η ίδια ήταν τελικά ότι κάνω μεταφράσεις, αλλά δεν τις «πουλάω» δηλαδή δεν πληρώνομαι γι’ αυτές, αφού νόμιζε ότι κάποιος ασχολείται με τη μετάφραση μόνο όταν έχει ελεύθερο χρόνο. Από χόμπι δηλαδή. Πολύ ρομαντικό κι ωραίο να μεταφράζεις από χόμπι, σκέφτηκα! Όταν της είπα, όμως, ότι πρέπει να πληρώσει για τη μετάφραση, η επόμενη ερώτηση της ήταν: «Πόσο πάει; Ανάλογα με την ποιότητα;» Και κάπου εκεί κατάλαβα ότι δεν μπορώ να ασχοληθώ άλλο…Είναι φυσιολογικές αυτές οι ερωτήσεις ή εγώ κάνω κάτι λάθος;   


*Σ.τ.Μ.: Τα περισσότερα μεταφραστικά γραφεία πάντως το διατυμπανίζουν: «Ποιοτικές μεταφράσεις!», «Σε μας η ποιότητα μετράει!», «Γρήγορα και ποιοτικά!». Είναι όπως άλλους, αλλά  πιο συμπαθητικούς διατυμπανισμούς, όπως «Εδώ το καλό καρπούζι!», «3 κιλά, 5 Ευρώ», «Πάρε κόσμε!»…

Παρασκευή, 24 Σεπτεμβρίου 2010

Ζητείται μετάφραση για...ασυλία!

Σύμφωνα με το Γραφείο της Ε.Ε. για τα Θεμελιώδη Δικαιώματα, η Γερμανία βρίσκεται στην κορυφή όσον αφορά στη μετάφραση των πληροφοριών για την παροχή ασύλου. Οι πληροφορίες έχουν μεταφραστεί σε 59 γλώσσες, έτσι ώστε η εξυπηρέτηση των μεταναστών να μην σκοντάφτει σε γραφειοκρατικά κενά λόγω της μη κατανόησής των κειμένων από τους ίδιους. Ο  διευθυντής του Γραφείου, Morten Kjaerum, δήλωσε ότι όταν οι ίδιοι οι αιτούντες γνωρίζουν τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις τους, τότε τα πράγματα είναι πιο εύκολα τόσο για τους ίδιους όσο και τις αρχές που τους εξυπηρετούν. Μόνο που η παραπάνω παραδοχή δεν αποτελεί γεγονός για όλα τα κράτη μέλη. Και μην πάτε μακριά. Η Ελλάδα μαζί με την Λιθουανία, την Πορτογαλία και την Γαλλία βρίσκονται στις τελευταίες θέσεις, με τις πληροφορίες για την παροχή ασύλου μεταφρασμένες μόνο σε 5 γλώσσες. (59 είπαμε η Γερμανία!). Η δημοσκόπηση σε 900 αιτούντες έδειξε πόσο σημαντικό είναι για τους ίδιους να καταλαβαίνουν πλήρως αυτές τις πληροφορίες και πόσο σημαντικό είναι τελικά η Ε.Ε. να προωθήσει μια νομοθετική διάταξη σύμφωνα με την οποία το παράδειγμα της Γερμανίας θα πρέπει να ακολουθήσουν και τα άλλα κράτη μέλη. Μετά τη Γερμανία ακολουθούν η Τσεχία, η Δανία, η Ιρλανδία, ενώ στην πέμπτη θέση βρίσκεται η Αυστρία με μεταφράσεις των εν λόγω εγγράφων σε 23 γλώσσες.
Και να' ταν μόνο αυτό. Διαβάστε στο άρθρο της Ελευθεροτυπίας, που δημοσιεύτηκε πριν λίγους μήνες, για το γίνεται στην Ελλάδα γενικά με το άσυλο:http://www.enet.gr/?i=news.el.article&id=148164

*Σ.τ.Μ.: Δεν αντέχω άλλες πρωτιές για την Ελλάδα! Δεν μας αξίζει να ζούμε σε αυτήν χώρα! Μας προσφέρει πολλά και μας κάνει παγκοσμίως περήφανους κι εμείς δεν το εκτιμάμε!!!

Τετάρτη, 22 Σεπτεμβρίου 2010

Και μη χειρότερα!

Γυρίζω κουρασμένη από τη δουλειά, είναι 11:00 το βράδυ και δεν με κρατάνε τα πόδια μου. Αποφασίζω να ανοίξω μετά από 3 μήνες τηλεόραση για να ξεχαστώ λιγάκι. Τι το’ θελα;  Έχασα τον ύπνο μου από τα νεύρα, γιατί έπεσα σε ειδήσεις, ούτε θυμάμαι σε ποιο κανάλι, κι ακόμα χειρότερα σε πλάνο με πρώτη μούρη τον Πάγκαλο. Μπορεί να μου πει κάποιος τι τρώει αυτός ο Πάγκαλος και η κοιλιά του δεν γνωρίζει σύνορά; Και με τόσο φαγητό, έχει εκπαιδευτεί και η γλώσσα του, γιατί ανοίγει το στόμα του κι όποιον πάρει ο Χάρος! Μαζί, λέει, τα φάγαμε τα λεφτά, γιατί σας κάναμε όλους δημόσιους υπαλλήλους και έτσι κατασπαταλήσαμε το δημόσιο χρήμα! Καλά, δεν ντρέπεται; Τον βλέπουν και νέα παιδιά που δουλεύουν όλη μέρα! Πώς μπορεί και τους βάζει όλους στο ίδιο τσουβάλι; Ας έλεγε τουλάχιστον, κάποιοι από εσάς βοήθησαν στο να φαγωθούν τα χρήματα. Όχι όλοι. Κι αναρωτιέμαι ποιοί τον ψηφίζουν εδώ και χρόνια για να λέει τέτοια πράγματα; Ως νέα και άμαθη στην αγορά εργασίας της μετάφρασης, έχω να τραβήξω πολύ κουπί ακόμα! Να τρέχεις για έναρξη επαγγέλματος σε εφορίες με τεράστια γραφειοκρατία, να πληρώνεις ΤΕΒΕ χωρίς να έχεις σίγουρη δουλειά, να μην έχεις τα χρήματα να εξοπλιστείς με τα απαραίτητα μεταφραστικά εργαλεία, να συγκατοικείς με άλλα άτομα σε ένα σπίτι που ούτε καν έχει έπιπλα, να κάνεις ένα σωρό άλλες δουλειές για να τα βγάλεις πέρα, με γονείς και συγγενικό περιβάλλον που πλήττεται από την ανεργία και το δημόσιο το αντιλαμβάνεται μόνο από την γραφειοκρατία του και να' χεις έναν Πάγκαλο (και κάθε Πάγκαλο) να λέει ασυναρτησίες, για να μην πω τίποτα χειρότερο! Αυτό που με φοβίζει, όμως, δεν είναι ότι στα 24 μου χρόνια πρέπει να τρέξω πολύ για να μπορέσω να αρχίσω να δουλεύω κανονικά (τι σημαίνει άραγε «κανονικά»;) σε ένα επάγγελμα που με πολλή αγάπη σπούδασα αλλά ότι στην ίδια θέση με μένα είναι πολλοί ακόμα άνθρωποι στην ηλικία μου! Κύριε, Bungalow… και μη χειρότερα!

*Σ.τ.Μ: Συγνώμη που έχω ξεφύγει από τη βασική θεματολογία του blog αλλά δεν μπορούσα να κάνω κι αλλιώς. Έχασα τον ύπνο μου και ήταν η πρώτη φορά που σκέφτηκα ότι είναι προτιμότερο που το σπίτι μου δεν έχει έπιπλα, γιατί θα τα είχα σπάσει όλα! Οι μεταφραστές (και όχι μόνο) που παρακολουθούν το blog κατανοούν ότι η συγκεκριμένη ανάρτηση είναι κάθε άλλο παρά άσχετη με τη θεματολογία!

Πολλοί είχαν τις ίδιες ανησυχίες με μένα:
http://mesastigourna.blogspot.com/2010_06_29_archive.html
http://mauripena.blogspot.com/2010/08/blog-post_6800.html

Σάββατο, 18 Σεπτεμβρίου 2010

Τώρα στα γεράματα, μάθε γέρο γράμματα!

Προχθές, ξαφνιάστηκα ευχάριστα όταν στο φροντιστήριο ξένων γλωσσών που δουλεύω, μπήκε αναζητώντας πληροφορίες ένας κύριος γύρω στα 65-70. Αρχικά θεώρησα πως βρισκόταν εκεί γιατί προφανώς είχε αναλάβει να ενημερωθεί για τον εγγονό ή την εγγονή του. Έκανα λάθος όμως! Είναι, λέει, συνταξιούχος, με ακμαίο ηθικό, όρεξη για μάθηση και ελεύθερο χρόνο που θέλει να αξιοποιήσει όσο το δυνατόν περισσότερο. Έτσι, αποφάσισε πως δεν είναι αργά για να μάθει μια ξένη γλώσσα. Σύμφωνα με τις προτιμήσεις του μάλιστα, γαλλικά ή γερμανικά, καθώς έκρινε ότι στα αγγλικά ήταν σαΐνι! Αυτό που τον προβλημάτισε ήταν ότι αν δεν σχηματιστεί τμήμα ενηλίκων, πώς θα τον αντιμετώπιζαν τα παιδάκια στο τμήμα των αρχάριων. Για λύσει αυτό το πρόβλημα θα έπειθε μερικούς φίλους του, κάποιους άλλους παππούδες από το καφενείο, όπως μου είπε, να γραφτούν κι εκείνοι ώστε να δημιουργηθεί τμήμα. Το ίδιο βράδυ όταν επέστρεψα σπίτι, είπα να διαβάσω λίγο γιατί οι εξετάσεις του μεταπτυχιακού πλησιάζουν και είναι σίγουρα δύσκολο να συνδυάζεις σπουδές με δουλειά. Καθώς πρόκειται για μεταπτυχιακό Εφαρμοσμένης Γλωσσολογίας και επηρεασμένη από το σχετικό περιστατικό που βίωσα το πρωί, διάβασα ένα απόσπασμα για τον Γραμματισμό ενηλίκων και την διαδικασία απόκτησης της πρώτης/μητρικής και δεύτερης/ξένης γλώσσας. Η απόκτηση της γλώσσας αποτελεί ένα από τα πιο εντυπωσιακά πράγματα κατά την διαδικασία ανάπτυξης και εξέλιξης του ανθρώπου. Είναι πραγματικά περίεργο το πώς μας κάνουν να γελάμε τα τριών μηνών μωρά, όταν αρχίζουν να βγάζουν τους πρώτους ήχους και στ’ αλήθεια αξιοθαύμαστο όταν από πολύ μικρή ηλικία τα παιδιά όχι μόνο μαθαίνουν ταχύτατα νέες λέξεις αλλά και να σχηματίζουν ολοκληρωμένες προτάσεις με νόημα. Μέχρι την ηλικία των τριών ετών τα παιδιά μπορούν να θέσουν ερωτήσεις, να περιγράψουν ένα πραγματικό γεγονός αλλά και να διηγηθούν φανταστικές ιστορίες. Κι αν η μεταγλωσσική ικανότητα ξεκινάει αργότερα, όταν τα παιδιά μαθαίνουν ουσιαστικά να γράφουν, η ικανότητα κατανόησης και χρήσης της γλώσσας, προκειμένου να εκφραστούν, αναπτύσσεται ήδη από τα προσχολικά χρόνια. Ο τρόπος απόκτησης της μητρικής γλώσσας, σύμφωνα με γλωσσολόγους και ψυχολόγους, παρουσιάζει πολλές ομοιότητες με την απόκτηση της δεύτερης/ξένης γλώσσας, γι’ αυτό και πολλά βιβλία ή μέθοδοι διδασκαλίας ξένων γλωσσών λαμβάνουν υπόψή τους τα ευρήματα των ερευνών πάνω στην απόκτηση της μητρικής. Το σίγουρο είναι ότι όταν ένας ενήλικας προσπαθεί να μάθει μια ξένη γλώσσα μάλλον θα δυσκολευτεί περισσότερο από τα εγγόνια του ακόμα κι αν αφιερώνει περισσότερο χρόνο για διάβασμα. Και θα δυσκολευτεί όχι μόνο γιατί με τα χρόνια οι ικανότητες εμπέδωσης και αφομοίωσης περιορίζονται αλλά και γιατί έχει περάσει καιρός από την τελευταία φορά που κάθισε σε θρανίο. Ο τρόπος διδασκαλίας, οι σχέσεις μαθητών και δασκάλων, τα βιβλία και το εκπαιδευτικό υλικό δεν θα τον κάνουν να νοσταλγήσει τα μαθητικά του χρόνια, αλλά μάλλον να αγχωθεί και να τα παρατήσει ή να νιώσει την πρόκληση και να πεισμώσει. Ευχόμαστε στο συγκεκριμένο και κάθε άλλο κύριο με παρόμοια ενδιαφέροντα να συμβεί το δεύτερο.

*Σ.τ.Μ.: Χαρά στο κουράγιο σας παππούδες! Εδώ που είμαστε ήσασταν κι εκεί που είστε θα' ρθούμε!  

Τετάρτη, 15 Σεπτεμβρίου 2010

Παγκόσμιες Ημέρες...

Δεν έχετε τη δική σας Παγκόσμια Ημέρα; Φτιάξτε την! Για τα πάντα υπάρχει μια! Παγκόσμια Ημέρα κατά του καπνίσματος, Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, Παγκόσμια Ημέρα προστασίας του περιβάλλοντος, των άγριων ζώων κ.τ.λ. Εγώ φταίω μετά που οι Παγκόσμιες Ημέρες μου δημιουργούν αρνητικούς συνειρμούς; Δημιουργούνται για να μας υπενθυμίσουν ότι πρέπει να δώσουμε σημασία σε κάτι/κάποιον για το/τον οποίο τις υπόλοιπες 364 ημέρες του χρόνου δεν μας καίγεται καρφί! Οι Παγκόσμιες Ημέρες είναι κατά τη γνώμη μου…χωρίς λόγο ύπαρξης. Σαν τα νεκροτάμπελα που κρεμάνε τα γραφεία τελετών στις κολώνες! Απεβίωσε ο άνθρωπος! Τι μου κοπανάς τη φωτογραφία στην οποία συνήθως ο συγχωρεμένος είναι χαμογελαστός και 20 χρόνια νεότερος; Για να μας θυμίσεις ότι πέθανε; Αυτοί που είναι να τον θυμούνται δεν χρειάζονται τέτοιου τύπου υπενθυμίσεις. Οι υπόλοιποι…μάλλον δεν τους νοιάζει καν! Έτσι και με τις Παγκόσμιες Ημέρες, που κάποιοι τις ονομάζουν και Διεθνείς για λόγους κύρους και επισημότητας! Όπως και να’ χει είναι αποπροσανατολιστικές και άνευ σημασίας, για να μην μιλήσω για τους εμπορικούς σκοπούς που κρύβονται από πίσω! Σαν να μας λένε: «Κοιτάξτε πόσο σημαντικά ζητήματα απασχολούν την ανθρωπότητα! Το φτωχό σας μυαλουδάκι μόνο μια μέρα το χρόνο πρέπει να τα σκέφτεται, γιατί το παραπάνω δεν μας συμφέρει». Όπως λοιπόν κάθε τι σέβεται τον εαυτό του, έτσι και η μετάφραση έχει τη δική της Παγκόσμια Ημέρα, η οποία θεσμοθετήθηκε το 1991 και από τότε γιορτάζεται κάθε χρόνο στις 30 Σεπτεμβρίου! Κάθε χρόνο λοιπόν, στα τέλη του Σεπτέμβρη οργανώνονται ένα σωρό εκδηλώσεις, ομιλίες, ημερίδες κ.τ.λ., όπου συζητούνται τα κρίσιμα σημεία που απασχολούν τον μεταφραστικό τομέα και ο Άγιος Ιερώνυμος, προστάτης των μεταφραστών, έχει την τιμητική του! Μακάρι να περιμέναμε αυτήν την ημέρα για να συζητήσουμε, να προβληματιστούμε, να βρούμε νέες διεξόδους και να ανταλλάξουμε απόψεις για τη μετάφραση. Μακάρι να λύνονταν τόσο απλά τα προβλήματα του κλάδου! Το θέμα όμως είναι ότι το επάγγελμα μας προσδιορίζει τον ίδιο τον εαυτό μας και επομένως δεν μπορούμε να το σκεφτόμαστε σοβαρά μόνο μια μέρα το χρόνο. Όπως λέμε ΕΙΜΑΙ ο γιος/η κόρη του τάδε, είμαι η Μαρία, η Ελένη, ο Κώστας έτσι λέμε και ΕΙΜΑΙ γιατρός, υδραυλικός, μεταφραστής. Αυτοπροσδιοριζόμαστε! Και γι' αυτό δεν μπορούμε να μείνουμε στην μια...Παγκόσμια Μέρα! Τουλάχιστον αυτή τη μέρα υπάρχει, όπως είπα, κινητικότητα εκδηλώσεων, που όσοι έχουν χρόνο και διάθεση μπορούν να απολαύσουν!


*Σ.τ.Μ.: Μας απομένει να βρούμε μια Παγκόσμια Ημέρα των Παγκόσμιων Ημερών...

Τετάρτη, 8 Σεπτεμβρίου 2010

Μάθε παιδί μου γράμματα!

Δύσκολοι οι καιροί για γράμματα, σπουδές, σχολεία, φροντιστήρια και…γραμματισμό γενικότερα. Πέρασε το καλοκαίρι και οι λίγοι, βολεμένοι γαρ, πέρασαν καλύτερα. Για τους υπόλοιπους, που Σεπτέμβριο ακουμπήσαμε τα πόδια μας σε θαλασσινό νερό, όχι επειδή οργανώσαμε αργά τις διακοπές μας, αλλά επειδή η δουλειά μας τυχαίνει να βρίσκεται κοντά σε θάλασσα, μετά το δύσκολο θέρος αναμένεται όχι απλά ένας πιο δύσκολος χειμώνας αλλά...χειμερία νάρκη! Παρηγορούμαστε από το γεγονός ότι η χειμερία είναι προτιμότερη από κάθε άλλη νάρκη! Ανοίγουν τα σχολεία, ο κάθε κατεργάρης περιορίζεται στον πάγκο του, η πόλη έχει ξανά ανυπόφορη κίνηση και πανικόβλητοι μαθητές, φοιτητές και γονείς τρέχουν να προλάβουν…κι εγώ δεν ξέρω τι! Υποχρεώσεις, δουλειές, μαθήματα και σκυφτά κεφάλια στους δρόμους, που δεν μπορείς να καταλάβεις αν τουλάχιστον κρύβεται ένα χαμόγελο εκεί κάτω. Κι αναρωτιέμαι τι απ’ όλα αυτά έχει αξία τελικά; Ας βάλουμε στην άκρη όλα τα άλλα και ας λάβουμε υπόψη μόνο τους μικρούς μαθητές. Ως δασκάλα ξένων γλωσσών, συμμερίζομαι πολύ τα μαθητούδια μου (κι έτσι μου παίρνουν τον αέρα μετά!), αυτά τα μικρά παιδιά που έχουν τόσο φορτωμένο πρόγραμμα γιατί…έτσι πρέπει! Πληροφορική, ξένες γλώσσες, αθλητισμό, φροντιστήρια, ωδεία και πάει λέγοντας. Δεν είναι κακό ένα μικρό παιδί να έχει τόσα ερεθίσματα και προσλαμβάνουσες, που θα το βοηθήσουν ν' ανακαλύψει στην πορεία τί θέλει, τί του αρέσει και τί όχι και να εξελιχθεί, τέλος πάντων, σε μια ολοκληρωμένη προσωπικότητα. Το κακό είναι όταν όλα τα παραπάνω έχουν αυτήν την ταμπέλα του ΠΡΕΠΕΙ  και το μόνο που καταφέρνουν είναι απλώς να τρώνε την παιδική τους ηλικία. Και τι πιο όμορφο από μια ξέγνοιαστη παιδική ηλικία; Το ακόμα πιο άσχημο είναι ότι, όπως πάνε τα πράγματα, ένας άνθρωπος δεν θα πρέπει να αφιερώσει μόνο την παιδική του ηλικία, αφού το μοντέρνο μας Υπουργείο Παιδείας έχει προσθέσει στο όνομά του και το Δια Βίου Μάθησης! Δεν αρνούμαστε το όφελος της μόρφωσης σε οποιαδήποτε ηλικία και καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου, όσο αυτό είναι εφικτό, αλλά με αυτό το Δια Βίου Μάθηση κάτι δεν πάει καλά! Δια Βίου Μάθηση σημαίνει επίσης πως όσα και να ξέρεις πάντα θα υστερείς σε κάτι, πως όσο κι αν σπουδάζεις πάντα θα ζητείται κάτι άλλο από την αγορά εργασίας που εσύ δεν πρόλαβες να μάθεις, σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα που ναρκώνει και δεν αφυπνίζει, που αγχώνει και δεν σπέρνει αισιοδοξία, που εκτός από διαδραστικούς πίνακες μοιράζει ανασφάλεια και κακής ποιότητας εκπαίδευση! Μπορεί τα πτυχία και τα μεταπτυχιακά να μοστράρουν σε κορνίζες επί τοίχου κρεμάμενες, αλλά εσύ να χάνεις τη δουλειά γιατί δεν παρακολούθησες το τάδε σεμινάριο! Ένας πανικός και μια συνεχής πορεία τροποποιήσεων με πειραματόζωα κυρίως τα παιδιά! Κι όλα αυτά για να μην μείνουμε "αγράμματοι", με βάση τα δεδομένα της απαιτητικής εποχής μας. Και που είναι η κριτική σκέψη; Στα "Τετράδια της Φυλακής" ο Gramsci λέει: "Αφετηρία για την κριτική ανάπτυξη είναι η συνειδητοποίηση του πραγματικού μας εαυτού. Αυτό ακριβώς το γνώθι σαυτόν, ως προϊόν της έως σήμερα ιστορικής διαδικασίας, έχει αφήσει πάνω μας άπειρα ίχνη χωρίς όμως να αφήσει ένα αρχείο". Αυτά τα ίχνη είναι, θα συμπληρώσουμε εμείς, που μας κατηγοριοποιούν σε σύγχρονους εγγράμματους κι αγράμματους ή διαφορετικά σε επιτυχημένους κι αποτυχημένους. Κι αν ο τρόπος διδασκαλίας και το εκάστοτε εκπαιδευτικό σύστημα εν γένει δεν αφήνει τόσο καθοριστικά ίχνη στην μετέπειτα ζωή μας, τότε ποιος το κάνει; Ο "γραμματισμός", αυτό το κοινωνικο-πολιτικό και εκπαιδευτικό κατασκεύασμα, μπορεί να πάρει πολλές μορφές και να επιτευχθεί με διάφορους τρόπους. Το θέμα είναι πώς με αυτές τις συνθήκες θα επιτευχθεί ο κριτικός «γραμματισμός», που όπως έχουν τα πράγματα, δεν φτιάχνει κανένα αρχείο παρά μόνο αφήνει ίχνη!

*Σ.τ.Μ.: Μην σας γελάει κανείς! Ο ελεύθερος χρόνος είναι μεγάλο πράμα, τόσο για τα μικρά όσο και τα μεγάλα παιδιά! Καλή σχολική χρονιά και καλό κουράγιο σε όλους! 

Πέμπτη, 26 Αυγούστου 2010

Έρωτα θέλει η Ζωή και οχι Πόλεμο!

Ο Πόλεμος μεταξύ των δυο φύλων και για να μην είμαι πολύ σκληρή θα πω καλύτερα, οι συζητήσεις μεταξύ αντρών και γυναικών για τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα που τους κάνουν και διαφέρουν, ποτέ δεν έχασαν την αίγλη τους, με αποτέλεσμα όλοι να έχουμε βρεθεί σε παρέες όπου ακούγεται το «οι άντρες είναι έτσι και οι γυναίκες αλλιώς». Οι άντρες παραπονιούνται για τη συμπεριφορά των γυναικών και οι γυναίκες από την πλευρά τους για τη συμπεριφορά των αντρών. Κι έτσι καταλήγουμε στα γνωστά πλέον "όλες οι γυναίκες είστε ίδιες" ή «αχ, βρε παλιομισοφόρια τι τραβάν για σας τ' αγόρια» κι «αν ήσασταν όλες σωστές δεν θα υπήρχαν άντρες μες στις φυλακές». Από την πλευρά τους οι γυναίκες παλεύουν για την πολυπόθητη ισότητα, καίνε τα σουτιέν τους στις πλατείες και τραγουδούν "περνώ και μόνη μου καλά, τα καταφέρνω μια χαρά"! Αν και γυναίκα θα πάρω το μέρος των αντρών γιατί πιστεύω ακράδαντα πλέον στη θεωρία της μαϊμούς. Σύμφωνα λοιπόν με αυτή τη θεωρία, οι γυναίκες λειτουργούμε σαν τις μαϊμούδες, οι οποίες δεν αφήνουμε το κλαδί από το οποίο κρατιόμαστε παρά μόνο όταν βρούμε ένα άλλο (κλαδί=άντρας). Όπως οι μαϊμού λοιπόν μετακινείται από κλαδί σε κλαδί με τον ίδιο τρόπο χειριζόμαστε οι γυναίκες τις σχέσεις μας με τους άντρες. Δεν είναι πολύ τίμιο αυτό αλλά έτσι δεν υπάρχει ο κίνδυνος να πέσουμε, κοινώς να μείνουμε μόνες. Η περίπτωση που δεν συμβαίνει αυτό είναι αν μας κόψει κάποιος το κλαδί και βρεθούμε στο κενό εκεί που δεν το περιμένουμε! Οι άντρες πάλι, κατά τη γνώμη μου δυσκολεύονται πολύ να μπουν στο ρόλο της μαϊμούς. Δεν τους είναι εύκολο να πιάσουν το μπροστά κλαδί αν δεν αφήσουν πρώτα το πίσω, εκτός αν δεν θέλουν να προχωρήσουν κι επομένως στέκονται ακίνητοι κρατημένοι από πολλά κλαδιά (κλαδί=γυναίκα) ταυτόχρονα. Αυτό όμως είναι άλλο θέμα! Τώρα θα μου πείτε προς τί όλος αυτός ο πρόλογος και οι θεωρίες για τις σχέσεις και τις διαφορές ανδρών και γυναικών; Δεν θα προχωρήσω λοιπόν με θεωρίες αν και έχω κι άλλες να πω, γιατί τότε θα πρέπει να αλλάξουμε το όνομα του blog. Θα πω όμως ότι οι διαφορές αντρών και γυναικών ενδιαφέρουν και τη γλωσσολογία και ακόμα ειδικότερα τη κοινωνιογλωσσολογία, σύμφωνα με την οποία οι γυναίκες αποκλίνουν λιγότερο από τη νόρμα απ' ότι οι άντρες και δίνουν μεγαλύτερη έμφαση στο να είναι πιο διακριτικός και ευγενικός ο λόγος τους. Πολλοί μελετητές έχουν υποστηρίξει ότι αυτό οφείλεται στο ότι οι γυναίκες αντιλαμβάνονται το χαμηλό κοινωνικό τους κύρος και με το να χρησιμοποιούν "σωστά" τη γλώσσα προσπαθούν να αποδείξουν ότι μπορούν να ανέβουν κοινωνικά. Άλλοι υποστηρίζουν ότι ο βασικός ρόλος των γυναικών στο πέρασμα των χρόνων ήταν η ανατροφή των παιδιών κι επομένως έπρεπε οι ίδιες πρώτα απ' όλα να μιλούν "καλά" για να μάθουν και τα παιδιά τους να μιλούν "καλά". Όλα αυτά βέβαια ίσχυαν μάλλον σε άλλους καιρούς και στις δυτικές κοινωνίες, γιατί στις μη δυτικές οι γυναίκες πολλές φορές μιλούν τελείως διαφορετική γλώσσα από τους άντρες. Σε μια συνομιλία για παράδειγμα μεταξύ ενός άντρα και δυο γυναικών, οι γυναίκες μπορεί να απευθύνονται στον άντρα χρησιμοποιώντας άλλη γλώσσα ή άλλη μορφή γλώσσας και άλλη όταν απευθύνεται η μια στην άλλη, παρ’ όλο που όλοι τους συμμετέχουν σε κοινή συζήτηση. Επίσης, σύμφωνα με άλλη κοινωνιολογική έρευνα το φύλο, σε συνδυασμό πολλές φορές με την ηλικία, πολύ συχνά αποτελεί παράγοντα διγλωσσίας ή μονογλωσσίας. Η ίδια έρευνα απέδειξε ότι πριν λίγα χρόνια οι σύζυγοι τούρκων και πορτογάλων εργατών που ζούσαν στη Γερμανία, σπανίως μάθαιναν γερμανικά, ενώ οι άρρενες ήταν υποχρεωμένοι. Ο Ταλεϋράνδος, Γάλλος διπλωμάτης, έλεγε ότι η ομιλία δόθηκε στον άνθρωπο για να αποκρύπτει τη σκέψη του. Γι’ αυτό γυναίκες μην νευριάζετε όταν ακούτε τι λένε οι άντρες για μας! Άλλα σκέφτονται! Κι εσείς άντρες…το ίδιο!

*Σ.τ.Μ: Άντρες και γυναίκες make love not war! Το λένε και οι απόλυτες εθνικές μας σταρ! Η Βίσση ρωτάει «Έρωτα ή πόλεμο; Τι ζητάς απ’ τα δυο;» και η Βανδή απαντά «Έρωτα θέλει η ζωή και όχι πόλεμο»

http://www.youtube.com/watch?v=0k1mFWv8bAQ&feature=related

http://www.youtube.com/watch?v=jIJK2mdpqOY

Κυριακή, 22 Αυγούστου 2010

Βιβλιοθήκη χωρίς Σύνορα!

Πάντα πίστευα πως τα βιβλία είναι…ταξίδι. Ίσως επειδή στα περισσότερα ταξίδια μου διάβαζα! Ή ίσως επειδή διαβάζοντας βιβλία ταξίδευα! Δηλαδή, τα ταξίδευα και με ταξίδευαν! Και οποιαδήποτε σχέση είναι αμοιβαία είναι και πραγματική! Πόσα βιβλία μου και κυρίως λεξικά έχουν ταξιδέψει μαζί μου! Κέρκυρα, Αθήνα ή Θεσσαλονίκη; Έχουν ξεχάσει πού ακριβώς θέλουν να παν!  Μόνο που το τελευταίο διάστημα συνειδητοποίησα οτι υπάρχει ακόμα ένας λόγος που θα μπορούσαμε να πούμε οτι τα βιβλία ταξιδεύουν. Κι αυτός είναι το λεγόμενο bookcrossing! Περπατάς αμέριμνος σε ένα πάρκο και βλέπεις στο παγκάκι ένα βιβλίο, μπαίνεις στο λεωφορείο και στη δίπλα θέση βλέπεις επίσης ένα βιβλίο, πηγαίνεις για καφέ κι εκεί που δεν είχες παρέα στη διπλανή θέση βλέπεις ένα βιβλίο κτλ. Οποτεδήποτε σας συμβεί κάτι αντίστοιχο μην πετάξετε το βιβλίο, ούτε να φωνάξετε την σερβιτόρα να της πείτε πως ο προηγούμενος ξέχασε το βιβλίο του. Πιάστε το στα χέρια σας, περιεργαστείτε το και θα καταλάβετε πως έχετε στα χέρια σας ένα βιβλίο "που ταξιδεύει". Θα το καταλάβετε από τα κίτρινα αυτοκολλητάκια με τα οποία είναι διακοσμημένο. 
Το bookcrossing είναι η τακτική του να αφήνεις ένα βιβλίο σε δημόσιο χώρο προκειμένου να το βρει κάποιος άλλος. Και το bookcrossing.com το site όπου μπορεί κανείς να ενημερωθεί για τα βιβλία που ταξιδεύουν και σκοπός του είναι να κάνει τον κόσμο μια ανοιχτή βιβλιοθήκη για όλους. Στην Ελλάδα υπάρχουν περίπου 4.000 bookcrossers, οι οποίοι οχι μόνο απελευθερώνουν βιβλία αλλά οργανώνουν πληθώρα εκδηλώσεων προκειμένου να ενημερώσουν τον κόσμο και να τον φέρουν πιο κοντά στα βιβλία. Εκδηλώσεις, συνέδρια, συναντήσεις, γνωριμίες με συγγραφείς, εξορμήσεις για απελευθέρωση βιβλίων σε διάφορες πόλεις και πολλά άλλα. Τα Χριστούγεννα μάλιστα λένε τα κάλαντα κι αντί να ζητούν χρήματα, κάστανα ή μανταρίνια, μοιράζουν στον κόσμο βιβλία. Πολύ ωραία, ανέξοδη και πρωτότυπη ιδέα! Βέβαια, πρόσφατα διάβασα οτι σαφώς μια τέτοια ιδέα και μάλιστα όταν έχει τέτοια απήχηση στον κόσμο, κάποιους ενοχλεί. Υπήρξαν και διαβολικές φωνές εκδοτικών, απ' ότι μπορώ να φανταστώ, που θεωρούν ότι το bookcrossing τους κάνει σοβαρή ζημιά, αφού βλέπουν τα κέρδη τους να μειώνονται, όταν το ίδιο βιβλίο θα το διαβάσουν περισσότερα από ένα άτομα! Ας τους πει κάποιος πως το διάβασμα δεν το αγοράζεις! Πρέπει να είναι free για όλους!

Ρίξτε μια ματιά: http://www.bookcrossing.com/

*Σ.τ.Μ.: Τα βιβλία είναι σαν την τιμή. Τιμή δεν έχουν! Γι’ αυτό διαβάστε κι απελευθερώστε…

Τρίτη, 10 Αυγούστου 2010

Live your myth in Greece...

“Live your myth in Greece” είναι το περίφημο σλόγκαν της καμπάνιας που το Υπουργείου Τουρισμού επινόησε προκειμένου να προσελκύσει τουρίστες από άλλες χώρες. Βέβαια, λόγω των περιστάσεων θα μπορούσε άνετα να μετατραπεί σε “Live the myth of International Monetary Fund in Greece“, ελληνιστί "Ζήστε το μύθο του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου στην Ελλάδα" μιας και έχουμε γίνει παγκοσμίως γνωστοί για τις πολύ φιλολαϊκές πολιτικές της χώρας μας! Ας μείνουμε όμως, όπως πάντα, στο γλωσσικό κομμάτι της υπόθεσης και ας εξετάσουμε τη γλώσσα της διαφήμισης. Τι καλύτερο από το να συμπεριλάβεις στο σλόγκαν σου, για μια διαφήμιση όπως αυτή του Υπουργείου Τουρισμού, μια λέξη που επιτυγχάνει το σκοπό σου χωρίς ιδιαίτερο κόπο; Για τί είναι γνωστή κυρίως η Ελλάδα; Για τα σκάνδαλα και τις μίζες, θα μου πείτε! Ξαναθέτω την ερώτηση, λοιπόν και λέω γιατί είναι γνωστή η Ελλάδα, εκτός από τα σκάνδαλα και τις μίζες; Για την ιστορία, τη φιλοσοφία και σαφώς τη μυθολογία της! Όλα αυτά τέλος πάντων τα επιτεύγματα των αρχαίων Ελλήνων, που πολλές φορές προγονοπληκτικά και σαν καραμέλα στο στόμα αναφέρουμε! Είναι αλήθεια όμως ότι η ελληνική μυθολογία είναι ευρέως γνωστή σε πολλούς άλλους λαούς και έχει εμπνεύσει πολύ κόσμο. Ορίστε που η λέξη myth δημιουργεί διπλό συνειρμό: από τη μια μας παραπέμπει στην ελληνική μυθολογία και από την άλλη μας δηλώνει αμετάκλητα ότι αν κάποιος έρθει στην Ελλάδα θα ζήσει πραγματικά ένα παραμύθι! Έναν μύθο! Τόσο καλά θα περάσει! Θα μπορούσε τότε να πάρει θέση μια άλλη διαφήμιση και να ισοπεδώσει το συγκεκριμένο σλόγκαν λέγοντας «Παντού υπάρχει ένας μύθος» κι επομένως δεν υπάρχει λόγος να τον αναζητήσετε μόνο στην Ελλάδα! «Να φύγετε! Να πάτε αλλού!»  
Πόσες φορές έχουμε χαρακτηρίσει ραδιοφωνικά, τηλεοπτικά ή διαδικτυακά διαφημιστικά, πετυχημένα ή το αντίθετο; "Τα μακαρόνια να’ ναι Μισκο», «Σήμα καμπάνα», «Τυχαίο; Δεν νομίζω!», «Κάνει τα τζάμια αόρατα» κ.τ.λ. Και έχουμε αναρωτηθεί, πόσα πράγματα μπορούν ειπωθούν ή να εννοηθούν τελικά με την κατάλληλη ‘χρήση’ της γλώσσας στις διαφημίσεις! Ο Γλωσσολόγος απαντά, πως στη διαφημιστική επικοινωνία καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η προθετική λειτουργία της γλώσσας, που σκοπεύει στον επηρεασμό των σκέψεων, ενεργειών και συμπεριφορών των καταναλωτών καθώς και η αποδεκτότητα, τα συμπεράσματα δηλαδή που θα βγάλει ο κάθε δέκτης. Και ο διαφημιστής από την άλλη απαντά, πως το αποτέλεσμα αποτελεί συνδυασμό γλωσσικών επιλογών και κατάλληλων επιλογών από τον οπτικό και μουσικό κώδικα. Αφήνοντας τους άλλους κώδικες στην άκρη, ξεχωρίζουμε τον γλωσσικό, όπου οι αποκλίσεις από την 'νόρμα' και το σπάσιμο των γλωσσικών φραγμών, αποτελούν εργαλεία στα χέρια των διαφημιστών, ακριβώς γιατί ‘ενεργοποιούν’ την αισθητική λειτουργία του διαφημιστικού κειμένου, έτσι ώστε να προσελκύσει την προσοχή του δέκτη και να συμβάλλει στην ευκολότερη απομνημόνευση και την προοπτική αγοράς του προϊόντος. Η παραβίαση θα λέγαμε της γλώσσας δεν οδηγεί σε άρση της κειμενικότητας του διαφημιστικού κειμένου. Επαναλήψεις νεολογισμοί, πολυσημία, παραφράσεις, παραλληλισμοί, αντικαταστατικά στοιχεία (π.χ. αντωνυμίες), ελλειπτικές δομές, είναι κάποιες από τις επιλογές των διαφημιστών που κάνουν ευδιάκριτους τους κειμενικούς παράγοντες που το 1980 οι ερευνητές de Beaugrande και Dressler συνέταξαν για πρώτη φορά στο έργο τους “Introduction to Textlinguistics”. Οι κειμενικοί παράγοντες, δηλαδή συνοχή, συνεκτικότητα, προθετικότητα, αποδεκτότητα, πληροφορητικότητα, καταστασιακότητα και διακειμενικότητα, μπορούν να εξεταστούν σε κάθε διαφημιστικό κείμενο, αφού γι' αυτά γίνεται λόγος στη συγκεκριμένη περίπτωση. Οι διαφημίσεις έντυπες κυρίως, που πάντα με συγκινούσαν γιατί τις θεωρούσα πολύ έξυπνες και πετυχημένες και όχι γιατί λένε πάντα την αλήθεια, είναι αυτές που κατατάσσονται θα λέγαμε στις κοινωνικές διαφημίσεις. Τις περισσότερες φορές χρησιμοποιούν με τέτοιον τρόπο την γλώσσα και συνδυάζουν τόσο καλά μια εικόνα, που ως γνωστόν μια εικόνα χίλιες λέξεις, που πραγματικά μένω έκπληκτη!  
Δείτε μερικές:


 
*Σ.τ.Μ: Το σλόγκαν “Live your myth in Greece” όπως είπαμε δεν εξυπηρετεί πολύ πια τους σκοπούς μας ακριβώς λόγω του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου. Περισσότεροι τουρίστες ξέρουν τα οικονομικά μας παρά την μυθολογία μας! Κι αφού το Δ.Ν.Τ. μας έχει κάνει, ως χώρα, παγκοσμίως γνωστούς και μας ξέρουν όλοι πια, θα πρότεινα το σλόγκαν να μετατραπεί σε: «Ταξιδέψτε στην Ελλάδα. Αυτήν ξέρετε, αυτήν εμπιστεύεστε». Δεν θα ήταν καλύτερο;

Δευτέρα, 2 Αυγούστου 2010

I'm an alien...I'm an Englishman in New York...

Καλοκαίρι και ακόμα και αυτοί που δεν είναι λάτρεις της θάλασσας μια βουτιά θα την κάνουν. Καλοκαίρι κι ακόμα κι αυτοί που δεν έχουν προγραμματίσει διακοπές, κάπου θα βρουν να απλώσουν την πετσέτα τους και να φορέσουν το μαγιό τους! Είναι η περίοδος που απαρνούμαστε οποιαδήποτε σχέση με τα ηπειρωτικά εδάφη και γινόμαστε πιο ευάλωτοι απέναντι σε κάθε τύπου νησιωτισμό. Το ίδιο συμβαίνει και με την στάση της Μεγάλης Βρετανίας, όχι μόνο τα καλοκαίρια αλλά σε όλη την πορεία της ιστορίας της. Ως χώρα, πάντα ερωτευμένη με τις ανοιχτές θάλασσες, τόσο που η ματιά της προς την υπόλοιπη Ευρώπη είναι μυωπική αλλά προς τις ακτές πέρα από τον Ατλαντικό αγέρωχη και ξεκάθαρη! Τι κι αν της έπεφτε και εξακολουθεί να της πέφτει πιο μακριά; Στις πολλά υποσχόμενες Η.Π.Α. ήταν που έβλεπε κάθε όνειρο να πραγματοποιείται. Στην ηπειρωτική Ευρώπη, αυτό που πάντα ήθελε ήταν απλώς να διατηρεί ισορροπίες. Κανείς όμως δεν φανταζόταν τότε οτι οι ΗΠΑ θα γινόταν καζάνι διαφορετικών εθνοτήτων και τόσων ανθρώπων απο κάθε γωνιά της γης που αναζητούσαν απεγνωσμένα το αμερικανικό όνειρο και η διαλογική τους ώθηση τους ανάγκαζε να κρατήσουν την μητρική τους κατά κύριο λόγο στο σπίτι τους. Η αγγλική γλώσσα ήταν αυτή που «ένωσε» αυτόχθονες Ινδιάνους, Αφρικανούς, Ολλανδούς, Γάλλους, Κινέζους, Ιάπωνες κ.α. στα εδάφη της Αμερικής. Κι αν το λαμπρό έτος 1492 άνοιξαν πανιά οι καραβέλες του Κολόμβου κι αργότερα του Βεσπούκι  για τη νέα ήπειρο, στα τέλη του 19ου αιώνα η αγγλική επιστρέφει στην Ευρώπη παραλλαγμένη ή αλλιώς εξαμερικανισμένη. Αν θεωρήσουμε ορόσημα τη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας (1776) και το τέλος της δεκαετίας του 1970, διάστημα που επιτρέπει μεγάλες αλλαγές, παρατηρούμε ότι η αγγλική της Αμερικής δεν διαφέρει τελείως από την αγγλική της Μεγάλης Βρετανίας, έτσι ώστε σε καμία περίπτωση να μην μπορούμε να μιλήσουμε για άλλη γλώσσα. Ο Ατλαντικός μάλλον λειτούργησε ως κλειστός κόλπος του κατά τα άλλα αχανούς ευρωαμερικανικού συνόλου και το μεγάλο χρονικό διάστημα μάλλον δεν ήταν αρκετό για να ξεριζώσει το ευρωπαϊκό γλωσσικό υλικό. Κι όμως όλοι μπορούμε να καταλάβουμε ότι ένας αγγλόφωνος από την Αγγλία μοιάζει πολλές φορές εξωγήινος στα μάτια του αγγλόφωνου από τις ΗΠΑ, όπως λέει και το άσμα. Αντιμέτωποι με το καινούργιο περιβάλλον, τη φύση, το διαφορετικό κλίμα κ.τ.λ. οι πρώτοι άποικοι δανείζονται λέξεις από τους αυτόχθονες Ινδιάνους, ενώ στο πεδίο κυρίως της μουσικής και της λαογραφίας δανείζονται από τους Αφρικανούς. Στο πλαίσιο των πολλών μεταναστεύσεων, επιρροές υπήρξαν και από άλλες γλώσσες που έφερναν τα ανθρώπινα ρεύματα μαζί τους. Παρ’ όλα αυτά τα περισσότερα από τα φαινομενικώς πρωτότυπα χαρακτηριστικά της αγγλοαμερικανικής πηγάζουν πράγματι από την αγγλική και ένα αγγλικό αυτί τα αντιλαμβάνεται ως ιδιαίτερα στοιχεία της αγγλοαμερικανικής. Σε φωνητικό επίπεδο το μακρό ο ή το ow των λέξεων boat και know ή το κυλινδούμενο r που ακούγεται μεταξύ των φωνηέντων σε λέξεις όπως better ή latter είναι κάποια από τα χαρακτηριστικά της general american που αντιπαρατίθενται στα oew και t που δείχνουν το γόητρο της Μεγάλης Βρετανίας. Σε μορφολογικό επίπεδο, παρατηρούμε διαφορές στις μετοχές αορίστου. Για παράδειγμα, στις ΗΠΑ χρησιμοποιούνται οι μετοχές burned και dreamed των ρημάτων burn και dream αντίστοιχα, αντί του burnt και dreamt που χρησιμοποιούνται στη Μεγάλη Βρετανία. Σε συντακτικό επίπεδο, η αγγλοαμερικανική χρησιμοποιεί περισσότερα βοηθητικά ρήματα: στην Αμερική θα λέγαμε ότι συνηθίζεται το “Do you have a pencil?” και “I wish I would have done it”, ενώ στη Μεγάλη Βρετανία “Have you got a pencil?” και “I wish I had done it”. Σε λεξιλογικό επίπεδο υπάρχουν περισσότερες διαφορές και μάλιστα είναι οι διαφορές που αναγνωρίζουν πιο εύκολα οι αγγλομαθείς ανά τον κόσμο. Έχουμε και λέμε autumn (φθινόπωρο), biscuit (μπισκότο), flat (διαμέρισμα), handbag (τσάντα) και trousers (παντελόνι) στην Μεγάλη Βρετανία και αντιστοίχως fall, cookie, apartment, purse και pants στην Αμερική. Τα παραπάνω παραδείγματα δεν σημαίνουν ότι ορισμένες από τις βρετανικές λέξεις είναι άγνωστες στην Αμερική. Απλώς δεν συνηθίζονται. Αντίθετα, υπάρχουν και λέξεις που χρησιμοποιούνται στη Μεγάλη Βρετανία αλλά επινοήθηκαν στην Αμερική, όπως belittle (υποβαθμίζω), gobbledygook (πομπώδης λόγος γεμάτος λατινισμούς), lengthy (μακρός) κ.α. Κι αν, τέλος, λάβουμε υπόψή μας και το επίπεδο γραφής, στην Αγγλία θα δούμε colour και centre ενώ στην Αμερική color και center. 
    
*Σ.τ.Μ.:  Εκτός από τα αγγλικά είναι και τα ισπανικά, τα πορτογαλικά και τα γαλλικά που πέρασαν τα κύματα του Ατλαντικού και έφτασαν στην αντίπερα όχθη χωρίς να πνιγούν. Οι γλώσσες που χρειάστηκαν ναυαγοσώστη ήταν μάλλον αυτές των αυτοχθόνων της νέας ηπείρου.

Ακούστε το άσμα που σας έλεγα εδώ:http://www.youtube.com/watch?v=BMXCPANHeYM
Κι επειδή όλα είναι παραφθορές και κλεμμένα, ακούστε το αυθεντικό εδώ:http://www.youtube.com/watch?v=Izfu-OmQbco

Τετάρτη, 28 Ιουλίου 2010

Μια φορά κι έναν καιρό...

Μια φορά κι έναν καιρό…ήταν πέντε στην Ελλάδα (τώρα σε ποιο μέρος της Ελλάδας και πότε μην ρωτάτε), οι οποίοι άρχισαν να μιλούν ελληνικά! Αρχαία ελληνικά. Κάθισαν, δηλαδή και είπαν αυτό θα το ονομάσουμε έτσι και το άλλο αλλιώς! Και όλως τυχαίως, ονόμασαν τα πάντα με κάποιο τρόπο και αυτές οι ονομασίες εξελίσσονταν στο πέρασμα του χρόνου με αποτέλεσμα σήμερα να γνωρίζουμε όλες τις λέξεις, όπως τις γνωρίζουμε. Αυτή είναι η άποψη ενός φίλου, που πριν λίγες μέρες μου εξέφρασε, όχι μόνο για τη δημιουργία της γλώσσας αλλά και το βασικό επιχείρημα υπέρ της ελληνικότητας όλων των λέξεων. Στην ερώτηση μου «αν έτσι είναι τα πράγματα, πώς εξελίχθησαν και διαχωρίστηκαν οι γλώσσες και σήμερα δεν μιλάμε παντού, σε όλον τον κόσμο ελληνικά;» μου απάντησε, ότι από αυτούς τους πέντε κάποια στιγμή οι δυο-τρεις ταξίδεψαν, πήραν το δρόμο δίχως γυρισμό για άλλα μήκη και πλάτη της γης και εκεί που εγκαταστάθηκαν αποφάσισαν ή αναγκάστηκαν να ονομάσουν πλέον αλλιώς τις λέξεις και να δημιουργήσουν έτσι άλλες γλώσσες. Παύση! Το επεξεργαζόμαστε λίγο γιατί όλοι σχετικοί ή άσχετοι με το αντικείμενο έχουν τις δικές τους απόψεις. Κι όταν αντιλαμβανόμαστε ότι δεν ανήκουν στην πρώτη κατηγορία, απλώς αλλάζουμε συζήτηση! Εδώ, όμως που μπορούμε να προβάλλουμε τις απόψεις μας χωρίς να παρεξηγηθεί κανείς, αφού έχει τη δυνατότητα να αφήσει το σχόλιο του και η αντίθετη άποψή του είναι καλοδεχούμενη, θα προσπαθήσουμε να βάλουμε τα πράγματα στη θέση τους. 
Σύμφωνα με την άποψη πολλών γλωσσολόγων, τα διάφορα φύλα που κατοικούσαν από Ινδίες μέχρι Γερμανία πριν από 3000 χρόνια είχαν μια κοινή γλώσσα, την ινδοευρωπαϊκή.  Η ομοιότητα βασικών λέξεων στη σανσκριτική (αρχαία ινδική γλώσσα), την αρχαία ελληνική, την λατινική, την γερμανική, την αγγλική κ.ά. όπως πατέρας (σανσκ. pita, αρχ. ελλ. πατήρ, λατ. pater, γερμ. Vater, αγγλ. father), μητέρα (σανσκ. mata, αρχ. ελλ. μήτηρ, λατ. mater, γερμ. Mutter, αγγλ. mother), σπίτι (σανσκ. dáma-, αρχ. ελλ. δόμος, λατ. domus) κλπ. οδήγησε τους γλωσσολόγους στην υπόθεση ότι οι λέξεις αυτές έχουν κοινή ρίζα. Η ύπαρξη κοινών ριζών οδήγησε με τη σειρά της στην υπόθεση ότι οι γλώσσες αυτές προέρχονται από μια κοινή πρωτογλώσσα, η οποία ονομάζεται συμβατικά πρωτοϊνδοευρωπαϊκη.
Αυτή η ινδοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών αναγνωρίστηκε το 18ο αιώνα, όταν ο Ουαλός William Jones, ανατολιστής και ανώτατος δικαστικός στην Καλκούτα, άρχισε να μαθαίνει σανσκριτικά, τα οποία είχαν εκλείψει ως ομιλούμενη γλώσσα, αλλά χρησιμοποιούνταν σε θρησκευτικές τελετές. Έμοιαζαν σαφώς με τα λατινικά και τα ελληνικά, όχι μόνο ως προς το λεξιλόγιο, αλλά και ως προς τη γραμματική. Ο Jones συμπέρανε, λοιπόν, πως αυτές οι τρεις γλώσσες (λατινικά, ελληνικά και σανσκριτικά) «ξεπήδησαν από κάποια κοινή πηγή».
Σύμφωνα με την H. Walter, γλωσσολόγο στο Πανεπιστήμιο της Άνω Βρετάνης, ο όρος «ινδοευρωπαϊκός» αποτελεί επινόηση των γλωσσολόγων. Η ινδοευρωπαϊκή γλώσσα είναι μια θεωρητικά δομημένη γλώσσα, που προέκυψε από τη σύγκριση των γλωσσών που χρησιμοποιούνται στην πραγματικότητα. Ύστερα από συγκρίσεις τόσο στους ήχους όσο και στο λεξιλόγιο και την γραμματική ανάμεσα σε γλώσσες, όπως τα ιταλικά, τα γερμανικά, τα ιρλανδικά ή τα ινδικά κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι πολλές είναι οι γλώσσες που θα μπορούσαν να προέρχονται από έναν κοινό πρόγονο, τον οποίο και ονόμασαν ινδοευρωπαϊκή γλώσσα. Δεν πρόκειται ωστόσο για μια επιβεβαιωμένη γλώσσα, διότι δεν υπάρχει κανένα ινδοευρωπαϊκό κείμενο. Η κοινή αυτή γλώσσα ανάγεται σε μια εποχή, όπου η γραφή δεν είχε ακόμη εφευρεθεί. Παρά το γεγονός ότι οι γλωσσολόγοι κατέληξαν σε διαπιστώσεις για την προέλευση των γλωσσών, δεν μπορούν αλλά ούτε και θέλουν να αποφανθούν για την ταυτότητα των λαών, που μίλησαν τις γλώσσες αυτές. Γι’ αυτό και γράφουν ινδοευρωπαϊκή γλώσσα (χωρίς εισαγωγικά) αλλά λένε οι «ινδοευρωπαίοι» (με εισαγωγικά). Γι’ αυτό νομίζω ότι πρέπει να μιλάμε μάλλον για μια ινδοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών παρά για μια ινδοευρωπαϊκή γλώσσα ή για ινδοευρωπαίους. Προσπαθώντας στη συνέχεια να συγκεντρώσω περισσότερες πληροφορίες γι’ αυτή την ινδοευρωπαϊκή κατάσταση, βρήκα στο δρόμο μου και πολλές άλλες απόψεις όπως για παράδειγμα το ότι η θεωρία της Ινδοευρωπαϊκής φυλής και γλώσσας είναι κατά βάση ένα ρατσιστικό δημιούργημα που πλάστηκε βασικά από ορισμένους γλωσσολόγους, οι οποίοι ήθελαν να δείξουν ότι κάποιες γλώσσες π.χ. τα γερμανικά και κατ' επέκταση οι Γερμανοί έχουν σχέση με τους καλύτερους λαούς - πολιτισμούς της αρχαιότητας (Έλληνες, Ρωμαίους κ.α.) και γι’ αυτό πρέπει να ηγεμονεύσουν. Άκρως επικίνδυνη άποψη! Και αναρωτιέμαι γιατί οι Έλληνες και οι Ρωμαίοι να είναι οι καλύτεροι λαοί-πολιτισμοί του κόσμου; Με βάση ποια κριτήρια;  Κάθε γλώσσα είναι και ένα ιδιαίτερο δημιούργημα, με τη δική του υπόσταση και συνεπώς η γλώσσα δεν είναι κάτι που πήγασε από κάποιον άνθρωπο, για να μεταδοθεί στον επόμενο και ούτω καθεξής.  Το γεγονός τώρα ότι πολλές είναι οι ελληνικές λέξεις που εντοπίζονται σε άλλες ευρωπαϊκές γλώσσες, οφείλεται απλώς στο ότι σε κάθε γλώσσα υπάρχουν και γλωσσικά δάνεια ή αλλιώς διεθνείς λέξεις, που επιβάλουν σε όλο τον κόσμο το εμπόριο, η θρησκεία, η γεωγραφία, ο αθλητισμός κ.τ.λ και οι οποίες δίνουν την εντύπωση ότι όλες οι γλώσσες κάποτε ξεκίνησαν από μια. Παρατηρώντας τις διάφορες γλώσσες βλέπουμε ότι είναι ζωντανοί οργανισμοί. Συνεχώς εμπλουτίζονται, δηλαδή είτε φτιάχνουν οι ίδιες λέξεις ή δανείζονται λέξεις από άλλες για να καλυφθούν οι νέες έννοιες, αλλά και  μεταποιούν τα γλωσσικά τους στοιχεία, ίσως για να γίνουν πιο εύκολες στην χρήση άρα συνεχώς μεταβάλλονται και δεν είναι σωστό να μιλούμε πάντα για μια και μόνη γλώσσα και τις διαλέκτους της. Η αριθμητική ποσότητα επίσης του λεξιλογίου κάθε γλώσσας ακολουθεί την πρόοδο των τεχνών, των επιστημών, του αθλητισμού κ.τ.λ., ενώ από την άλλη η θρησκεία, οι επιστήμες, οι τέχνες και ο αθλητισμός  «φτιάχνουν» τις δικές τους ορολογίες, ονόματα κ.τ.λ Κι επειδή το χρήμα τα πάντα κυβερνά, ας μην ξεχνάμε και τον οικονομικό παράγοντα. Όποιος έχει την οικονομία σήμερα, «επιβάλλει» και τη γλώσσα του.
Για εγκυκλοπαιδικούς λόγους και για όσους ενδιαφέρονται, οι γλώσσες που ανήκουν στην ινδοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών είναι:  η τοχαρική (μιλιόταν άλλοτε στο κινέζικο Τουρκεστάν), η ινδοαριανή ( χωρίζεται στις: βεδική, σανσκριτική, βεγγαλική, κ.α.), η ιρανική (χωρίζεται στις:  περσική, κουρδική, μηδική..),  η αρμενική,  η ελληνική (αρχαία δωρική, αχαϊκή, αιολική κ.α.), η λατινική (ιταλικές γλώσσες), η χετιτική (στην Ινδία νεκρή γλώσσα σήμερα), η κελτική (ουαλική, ιρλανδική και βρετανική), η βαλτική (λιθουανική και λετονική),   η γερμανική (γερμανική, σουηδική, δανική, νορβηγική, ισλανδική, αγγλική),   η σλαβική ( πολωνική, ρωσική, τσέχικη, σέρβικη, βουλγάρικη.. κ.α.). Ενώ δεν ανήκουν στην ινδοευρωπαϊκή οικογένεια γλωσσών: η φιλανδική, η  εσθονική, η ουγγρική, η τουρκική, η βασκική, η αραβική και η εβραϊκή.



*Σ.τ.Μ.: Η γυάλα που υπάρχει γύρω από το κεφάλι μας και μας κάνει να πιστεύουμε πως τα πάντα είναι ελληνικά και τα πάντα από την Ελλάδα ξεκινούν και στην Ελλάδα καταλήγουν, κάποια στιγμή πρέπει να σπάσει. Και δεν το λέω μόνο για τους Έλληνες. Πολλοί είναι οι λαοί που θεωρούν πως είναι το κέντρο του κόσμου. Τέτοιες αντιλήψεις κατά τη γνώμη μου μόνο ρατσιστικές τάσεις μπορούν να δημιουργήσουν και να εμποδίσουν την ειρηνική και ομαλή επικοινωνία των λαών, όποια γλώσσα κι αν μιλάνε.